PIA-BOHOL CEBUANO NEWS

2012-02-16T16:47:00.002+08:00

Bag-ong SALN form, padayon bisan gibabagan - CSC

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 16 (PIA)--Hingpit nga gibarugan karon sa Civil Service Commission (CSC) ang bag-ong format sa statement of assets, liabilities and net worth (SALN) alang sa mga opisyal ug empleyado sa gobyerno.

Kahinumdoman nga pipila ka kongresista ang mibabag sa bag-ong SALN format tungod sa pagtuo nga pagpanglapas kini sa Konstitusyon ug mahimong ma-expose ang mga government employees sa harassment.

Nipasidaan usab ang mga kongresista nga magpagawas og resolusyon nga magmando sa CSC sa pagbawi sa maong desisyon.

Apan karong buntag sa usa ka radio interview, gibutyag ni CSC chairman Francisco Duque III nga adunay gibasehang balaod ang desisyon sa CSC en banc ug ila kining ipatuman samtang walay pagbabag gikan sa korte.

Matud pa ni Duque, gawasnon ang mga kongresista nga ipaabot kini nila sa Supreme Court (SC) nga maoy final interpreter sa balaod.

Giingong gipaabot usab sa CSC ang House resolution sa dili pa mag-convene ang CSC en banc aron tun-an kini.

Gitataw usab ni Duque nga walay kalabotan ang Corona impeachment trial sa ilang bag-ong SALN format tungod kay giingong sa niaging tuig pa kini nadesisyunan. (PIA-Bohol/ecb)

______________________________

DENR miseguro nga walay supakong balaod sa ipagawas nga bag-ong mining policy

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 16 (PIA)--Giseguro sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) sa mga naa sa industriya sa pagmina nga walay supakon nga balaod ang ipagawas nilang bag-ong mining policy.

Sa pakighinabi sa radyo kang DENR Secretary Ramon Paje, miingon kini nga naa sa high-level review ug ikonsulta na sa nagkalain-laing hingtungdang ahensiya sama sa Department of Finance (DOF), Department of Labor and Employment (DOLE), Department of the Interior and Local Government (DILG) ug Department of Trade and Industry (DTI) ang ilang gi-plantsang mining policy aron makahatag usab sa ilang input ang maong mga buhatan.

Giingong apil sa mga proposal nga giduso sa DENR ang padayong pagdili sa paggamit sa mercury sa pagmina, ilabi na sa mga small-scale mining.

Girekomendar usab nila ang pagbaton na lamang og usa ka patakaran alang sa small-scale mining.

Dugang pa ni Paje, magpagawas sila og regulasyon nga nakabase sa balaod ug pasakaan usab nila ang environmental standards nga nahisubay sa balaod sa higayong mahuman na ang mining policy. (PIA-Bohol/ecb)

_____________________________

4 Combat utility helicopter sa PAF niabot na

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 16 (PIA)--Niabot na sa nasud ang upat sa kinatibuk-ang 8 ka bag-ong combat utility helicopter sa Philippine Air Force (PAF) nga apil sa P2.8 bilyon capability upgrade program sa Armed Forces of the Philippines (AFP).

Matud pa ni PAF Chief Major Gen. Lauro Catalino dela Cruz, ang pag-abot sa upat ka modernong combat utility helicopters gikan sa Augusta PZL Swidnik nga hinimo sa Italy ug Poland.

Matud pa ni de la Cruz, gipahigayon ang welcome ceremony sa dugang mga aircraft sa PAF sa Clark Air Base, Pampanga niadtong Pebrero 14.

Sigun pa kang PAF Public Information Office Director Lt. Col. Miguel Ernesto Okol, ang Sokol o FALCON sa Polish adunay Night Vision Google (NVG) ug SN 350 autopilot nga mas bag-o kun itandi sa Huey helicopter.

Samtang kun ang Huey makasakay og pito ka tawo, ang SOKOL hangtud 10 ka tawo nga adunay maximum takeoff weight nga 14,110 libras ug modugay hangtud 3 ka oras ug 19 ka minuto nga mahimo usab muabot sa maximum range nga 402 nautical nga milya sa kahanginan sa usa ka single flight sa kusog nga 140.5 knots. (PIA-Bohol/ecb)

______________________________

Pagpaningil og graduation fee, hingpit nga gidili sa DepEd

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 16 (PIA)--Nagpagawas og mga sumbanan ang Department of Education (DepEd) alang sa nagkaduol nga graduation sa mga pampublikong tunghaan.

Hingpit nga gidili sa DepEd ang pagpaningil og bisan unsang kontribusyon alang sa graduation rites.

Gitumbok usab ni DepEd Secretary Armin Luistro nga nasulod kini sa Department Order no. 8 series of 2005 diin nakalatid nga manubag ang bisan kinsang school head ug DepEd personnel nga mapamatud-ang naningil og graduation fee o bisan unsang kontribusyon alang sa paglampos sa mga tinun-an sa pampublikong tunghaan..

Giingong kinahanglang yano lamang ug himuong matinud-anon ang seremonya nga nakasentro sa mga motapos nga estudyante kauban sa ilang mga ginikanan.

Mihangyo usab si Luistro sa pulitiko nga dili unta pahimoslan ang okasyong ipahigayon sa Marso 28 ug 29 sa public elementary ug high school. (PIA-Bohol/ecb)

2012-02-16T14:03:00.000+08:00

PAO Bohol mipahimangno sa

Laing modus operandi sa ilad

Rey Anthony H. Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Pebrero 15, 2012 (PIA) – Mipahimangno na usab ang Buhatan sa Public Attorney sa Bohol sa usa ka modus operandi sa ilad nga nakabiktima og duha na ka Bol-anon.

“Kasagaran nga ig-on, kadtong mga kwartahan nga dunay mga kabanay nga tua na nanimuyo sa gawas,” matud sa usa ka tinubdan sa PAO Bohol nga mihangyong dili hinganlan.

“Ang modus,” matud niya, “may magpatuo nga taga Philippine Embassy nga manawag, unya ibalita nga may kadugo ang biktimahon nga tua na sa abroad nga nakadisgrasya ug nangkinahanglan ug tabang pinansyal aron ikagasto alang sa abogado ug mga balayranan.”

“Dala sa kalooy sa iyang iyaan nga giingong nakapatay sa Amerika, dali nga mingsanong ang usa ka Bol-anon sa pagpadala ug labing menos P22 mil aron unang magamit kunohay,” butyag sa tinubdan sa PAO.

Ang nakaparat, kay ang gihatag nga account number aron deposito-an sa hinabang, dili account number sa iyang iyaan, apan sa nagpatuong taga-embassy.

Dihang nakabantay ang biktima kabahin sa lahi nga account number, dali niyang gitawgan ang iyang iyaan ug didto iyang nasayran ang pangilad.

“Maayo na lang kay wala mahurot og kuha sa kawatan ang tibuok kwarta nga gipadala,” matud sa taga PAO nga mipaambit sa pahimangno.

Nakuha man ang P10 mil sa biktima, kasamtanang gipangayo na sa PAO ang usa ka Temporary Restraining Order nagdto sa usa ka bangko dinhi aron kapugngan ang pagpagawas sa nahimiling kwarta nga wala pa makuha sa kawatan.

Usa ka tinubdan usab sa bangko ang mibutyag nga may lain usab nga kaso nga ilang nasayran nga susama sa nagpatabang sa PAO sa pagpangayo sa TRO, kay usab, nailad.

Tungod niini, mipahimangno ang PAO nga segurohon gayud una ang pagtabang kon tinuod ba gayud nga adto masulod sa account sa gitabangan ug dili sa kawatan.

Segun usab sa PAO, gisulti sa biktima nga sa usa ka gihayon, gikuotan siya ug nadala ang tanan niyang mga identification cards, ATM, credit cards ug mga importanteng dokumento.

Kini maoy iyang gidudahan nga maoy hinungdan nakuha sa kawatan ang iyang personal nga mga detalyo, lakip na sa iyang mga deposito sa bangko.

Pahimangno sa PAO, kon may susamang kasinati-an, ayaw pagpanuko sa pagsumbong sa pulis aron kahimoan og tukmang lakang. (30)

============

Dugo nga idadapat, libre, apan

Gibayran ang pagproseso niini

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Pebrero 15, 2012 (PIA) –Libre ang pagkuha og dugo sa mga blood banks ug sa pasilidad nga nagtanyag og serbisyo sa dugo, apan dunay mga galastohan ang pagtigum niini, hinungdan nga may mga balayronon alang sa pagkuha niini gikan sa usa ka donor.

Kini maoy gipasabot ni Dr. Milagros Viacrucis, Regional Coordinator sa National Voluntary Blood Donation Service Program (NVBDSP) sa Center for Health and Development sa Davao, kinsa maoy resource person sa tigum sa Provincial Blood Council Meeting didto sa Jjs Seafoods Pebrero 15.

Gani, iyang gipasabot nga angayan tul-idon sa mga health personnel and ideya nga ang mga kadugo sa pasyente mopalit og sugo nga idapat sa ilang pasyenteng nanginahanglan.

Wala namaligya og dugo, ang anaa, dugo nga nakuha gikan sa mga boluntaryong donor nga walay gidawat nga bisan unsang bayad og wala mapugos sa paghatag niini dala sa kahadlok, kon dili iyang kusa nga kabubot-on sa pagluwas sa mga pasyenteng nanginahanglan.

Ang dugo nga makuha sa mga miboluntaryo, iagi hinuon og testing kon wala ba kini dala nga sakit sama sa Human Immuno Virus, Hepatitis A o B, Malaria, Sakit nga makuha sa sayop nga kinaiya sa pagpakighilawas ug uban pang sakit nga mahimong ikapasa sa donor ngadto sa pasyente nga dapatan sa dugo.

Sa pag-kolekta, pag-ila kon ang dugo luwas ba sa nahisgutang mga sakit nga makatakod, pagbahig niini, pagtipig sa mga controlled environment sa laboratoryo ug sa mga mga balayranan sa pagpadala niini gikan sa Blood Banks o blood service facility, may gigasto nga kinahanglan usab nga bawi-on aron mapadayon ang pag-andam sa libreng dugo.

Aron usab walay mag-abuso sa pagpanghatag og mahal nga balayranan sa pagproseso, ang Department of Health may mga gisugyot nga maximum allowable processing fees alang sa mga nagkadaiyang parte sa dugo nga kuhaon aron idapat sa pasyente.

Segun sa pahayag ni Dr. Viacrucis, ang kasamtangang processing fees alang sa whole blood unit mokabat sa P1,800, subay usab sa kasamtangang sugyot sa DOH CHD.

Hinuon, dugang ni Dr. Juanita Arcay, laboratory chief sa Dr. Celestino Gallares Memorial Hospital, may mga tambalanan usab nga nagbaton og mga proseso aron imintinar ang ilang taas nga standard, hinungdan nga mangayo ug mas daghan pang tests.

Kini maoy kasagarang hinungdan nga mas daghang poseso nga agi-an sa usa ka unit sa dugo, mag-agi og mas mahal ang processing fee niini.

Segun sa kasinati-an, kon may tawo nga makadesidior og hatag sa iyang dugo, ang organizer sa Mobile Blood Donation o blood bank mao nay mugasto alang sa blood typing, blood testing, blood storing, shipping u gang mga component sa pag-counsel sa donor lakip na ang pag-pasabot kanila sa voluntary blood donation service program.

Apan kay mag natumbok ang DOH nga maximum allowable processing fees, mahimong illegal ang pagpangolekta sa sobra sa gilatid sa DOH, pasabot ni Dr. Viacrucis.

===========

Epekto sa Pantawid…

Kinaiya sa taga-Dagohoy sa

Serbisyo medical, napausab

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Pebrero 13, 2012 (PIA) ---Lisud tud-on ang mga masakiton nga dili magtandaan sa mga tambalanan ug health center.

Kini maoy labing dakong suliran sa mayor sa Dagohoy kabahin sa kinaiya sa iyang mga katawhan sa lungsod sa pagduol sa mga tambalanan.

Segun usab sa mga tinugyanan sa Rural Health Unit officer nga si Dr. Hermogenes Ricafort, kasagaran sa mga katawhan, moduol lamang sa ilang pasilidad kon may grabe na nga gibati, hinungdan nga lisud na hinuon ayohon bisan pag madapatan sa tambal.

Sa iyang pagka mananambal, si Mayor Germinio Relampagos hugot gayud nga nagtuo nga kon magpasayon lamang ang katawhan sa pagtanda sa mga pasilidad sa kagamhanan, daghang suliran ang ilang masolbad.

Apan unsaon pag-usab sa kina-iya?

Sa pagsulod sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) sa iyang lungsod, hinay na nga nakaltasan ang suliran sa mayor, segun sa datus nga nakuha sa lungsod.

Gani, sa kang Mayor Relampagos nga gisugid nga kasinatian, ang gipatuman nga set 3 sa 4Ps sa iyang lungsod dako ug gikatampo sa pag-usab sa kinaiya sa mga taga Dagohoy.

Matud nila, ang health seeking behavior sa iyang katawhan nakita sa pagtaas sa bilang sa mga pagpanganak nga adto na sa ilang health center mahinabo, samtang misulbong ang kusa nga pangpangbakuna ug midaghan ang motambong sa mga tigum alang sa responsible parenthood ug family planning seminars.

Niini, mikunhod na usab ang child ug infant mortality, post-natal deaths sa mga inahan ug mas daghan na ang nakasabot nganong kinahanglan ang pagplano sa pamilya, segun sa gipaambit ni information officer Teodolo Yecyec Jr.

Kini usab nga kalambuan nakapa-aghat sa local nga kagamhanan sa pag-dugang sa pagpatrabaho sa mas daghang barangay health workers ug sa pagpundo og mas dako pa alang sa medical allocations, segun sa pahayag ni Aileeen Lariba sa gisugid sa mayor.

Si Lariba miuban sa bahan sa mga taga Asian Development Bank nga misubay sa epekto sa proyekto sa mi-aging semana.

Uban usab sa mga taga ADB ang mga taga Department of Social Welfare and Development (DSWD).

Sa ila usab nga kahimuot sa tinud-anay nga nakitang epekto sa 4Ps, mipasalig ang ADB u gang DSWD pinaagi ni Undersecretary Parisya Taradji sa ilang padayong tabang sa lungsod. (30)

2012-02-13T16:28:00.003+08:00

Phivolcs mangapud-apud og mga intensity meters sa tibuok nasud

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 13 (PIA)--Sugdan sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) ang pagpangapud-apud sa kapin sa 100 ka intensity meters sa tibuok nasud aron mapadali ang pagtubag sa lokal nga kagamhanan kun adunay moigo nga linog.

Sa usa ka radio interview, gibutyag ni Phivolcs Director Renato Solidum nga ang intensity meter usa ka matang sa instrumento nga simplified version sa mga seismograph nga makahatag og impormasyon kun unsa kakusog ang mahitabong paglihok sa ibabaw sa yuta.

Matud pa, mahinungdanon ang pagbaton sa intensity meter tungod kay pinaagi niini, masayran dayon sa mga responder ug local government units (LGU) kun unsaon nila pagresponde sa linog nga moigo sa ilang lugar.

Unahon paghatag sa mga intensity meter ang mga lokal nga kagamhanan sa Metro Manila ug mga duol nga probinsya diin adunay nay 40 ka units niini.

Ang maong intensity meter adunay screen diin morehistro dayon ang intensity nga miigo sa usa ka lugar. Nakakunektar usab kini sa computer sa Phivolcs ug mogawas dayon sa mapa nila diin makita dayon sa LGU, responder ug sa media.

Target sa Phivolcs nga masugdan karong tuiga ang pagpangapud-apud sa mga intensity meters pinaagi sa proyekto sa JICA- Science and Technology Department. (PIA-Bohol/ecb)

_____________________________

Gobyerno mihagit sa mga pre-need companies nga dugangan ang ilang
kapital ug ayuhon ang disenyo sa ilang mga plano

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 13 (PIA)--Gihagit sa gobyerno ang mga pre-need company nga dugangan ang ilang kapital ug ayuhon ang disenyo sa ilang plano aron mapanalipdan ang milyon-milyong planholder sa nasud.

Apan taliwala niini, giangkon sa Insurance Commission (IC) nga bisan sa ilang pagbantay, aduna pa gihapo'y peligro sa pagpalit og mga educational o pension plan.

Hagit sa gobyerno sa mga pre-need company, padak-an pa ang kapital ug ayuhon ang disenyo sa mga plano aron magpabiling lig-on ang industriya apan sa kaso sa Prudentialife, giangkon sa tag-iya nga dili na niya madala nga dugangan pa og P12 bilyon nga kapital ang kakuwang sa trust fund.

Gitambagan na lamang sa IC ang mga konsumedor nga susihon og maayo ang mga pre-need company nga nagtanyag sa ilang produkto.

Nakurat na lang ang mga planholder sa Prudentialife sa dihang kalit lang gipaundang sa IC ang pagpagawas og tseke sugod niadtong Lunes sa miaging semana aron ma-preserba ang nahabiling P7.8 bilyon nga trust fund sa kumpanya.

Pasabot sa gobyerno, mas modaghan pa ang mabiktima kun gipasagdan sa pagpamaligya sa ilang produkto ang Prudentialife. (PIA-Bohol/ecb)

2012-02-13T16:17:00.000+08:00

Mga gobernador sa nasud mihangyo

Moratorium sa bayran sa Philhealth

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 12 (PIA) –Pormal na nga mihangyo ang mga gobernador sa tibuok nasud alang sa dili una pagpatuman sa pag-usbaw sa balayranan alang sa Philhealth.

Kini maoy giluwatan nga pahayag ni Gob. Edgar Chatto, kinsa bag-o lamang gikan sa kaulohan aron sa pagtambong sa tigum sa mga gobernadores didto sa kaulohan.

Kahinumduman nga gi-angkon na sa kagamhanan ang total nga pagbayad sa pagseguro sa medical ug health insurance sa tinud-anay nga nanginahanglan niini.

Subay sa universal health coverage nga gihandum ni Presidente Benigno Simeon Aquino, gilangkon na og bayad sa nasudnong kagamhanan ang health insurance sa mga kabus nga nalista sa batakang survey sa National Household Targetting System.

Tungod usab niini, may mga kabus nga dili na maapil sa subsidy, nga kanhi nabayran pinaagi sa subsidy sa nasudnon ug local nga kagamhanan.

Dala usab niini, may mga makabenepisyo na sa Philhealth niadto nga mahimong dili na mahatagan sa libreng serbisyo kon dili sagopon sa subsidy o sponsoran sa mga local nga kagamhanan.

Sa mga wala na malakip sa listahan sa libre nga Philhealth, giduso ug napasupot sa usa ka Board Resolution sa Philhealth ang usbaw sa bayranan nga premium.

Ang imaging Philhealth Insurance mikabat lamang sa P1,200 sa matag benapisaryo, diin 90% niini giabaga sa nasudnong kagamhanan samtang ang 10% gibahin sa lalawigan ug sa kalungsuran diin nagpuyo ang banapisaryo.

Human sa Resolusyon sa Philhealth, P2,400 na ang bayranan sa usa ka banepisaryo ug kadtong mga lalawigan ug lungsod nga mo sponsor, sila na ang magsabot unsaon pagbahin sa balayronon.

Niini, mipadayag na ang mga gobernadores nga bug-at ra alang kanila ang pagbayad, ug, kay sugod sa Enero am gang kwenta sa pagtingil sa insurance sa mga benepisaryo, ang moratrorium alang sa bayranan mao nay gipangayo sa mga lalawigan.

Pinaagi sa usa ka resolusyon, gihangyo sa League of Provinces of the Philippines ang pag-oktaba una sa pagsaka sa tingil sa insurance ilabi na niadtong si-sponsoran sa ilang mga kagamhanan.

Hinuon, matud ni Chatto, dili pa ikapasalig sa LPP nga may positibo nga aksyon ang Philhealth Board of Directors sa ilang gihangyo. (30)

==========

Chatto mihangyo’g

Hinabang sa NegOr

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Febrero 12, 2012, (PIA) Human makatigum og dul-an sa P3 milyones nga ihinabang alang sa mga nabiktima sa mga katagaman nga dala sa bagyong Sendong, giaghat na usab ni Gobernador Edgar Chatto ang mga Bol-anon sa pagtabang na usab sa mga nabiktima sa linug didto sa Negros Oriental.

Sa iyang pagtaho sa mga nabuhat sa kagamhanang probinsyal, ilabi na sa tabang niini ngadto sa mga igsoong Pilipino nga na-igo sa katalagaman sa Cagayan de Oro, Iligan, Misamis Oriental ug Dumaguete, gipadayag ni Chatto nga giduso nila ang tabang ngadto sa Negros Oriental ilabi na sa Sibulan ug Valencia niadtong Enero 24, segun usab sa sertipikasyon ni Provincial Treasurer Eustaquio Socorin.

Alang sa Negros Oriental, mihatag ang Bohol sa P300K ug gitugbangan usab kini sa mga local government units aron mokabat sa P526 K ang kinatibuk-ang tabang.

Mitampo alang sa Negros ang Guindulman (P50K), Dauis ug Garcia Hernandez (P30K matag usa), Calape, Jagna ug Valencia (P20K matag usa), Sevilla (P16K), Alburquerque, Balilihan, San Miguel ug Tubigon (P10K matag usa).

Misanong usab ang mga Bol-anon sa panawagan sa tabang alang sa Cagayan de Oro nga gi-unhan sa Panglao (P100K), Dauis (P60K), Batuan, Guindulman, Trinidad (P50K matag usa), Jagna (P40K), Valencia ug Garcia Hernandez (P30K matag usa), Antequera ug Sagbayan (P25K matag usa), Alburquerque, Balilihan, Calape, Mabini, Talibon ug Tubigon (P20K matag usa), Sevilla (P18K), Clarin, San Isidro ug San Miguel (P10K each), subay sa taho ni Socorin.

Niini, ang lalawigan sa Bohol mitunol usab sa P600 mil.

Alang sa Cagayan de Oro, ang Bohol mipahat og P600K, ug gipun-an sa Panglao (100K), Dauis (P60K), Batuan, Guindulman, Jagna ug Trinidad (P50K matag usa), Valencia (P40K), Garcia Hernandez ug Mabini (P30K matag usa), Antequera and Sagbayan (P25K matag usa), Alburquerque, Alicia, Balilihan, Bilar, Calape, Sevilla ug Tubigon (P20K matag usa), Clarin, San Isidro ug San Miguel (P10K matag usa) lakip na ang Baclayon.

May mga cash donations usab gikan sa Batuan (P2,800), DepEd Bien Unido (P11,300), Mabini P5K) ug Sevilla (P430) nga mi-totaled sa hinabang sa Cagayan de Oro sa P1,301, 530.00.

Sa laing bahin, ang Jagna mitabang sa Opol Misamis Oriental pinaagi sa gitunol nga P20K.

Gitunol ni Gob. Chatto ang P1.3 milyones nga hinabang ngadto sa Cagayan de Oro ug P1.2 milyones usab nagdto sa Iligan City niadtong Pebrero 6.

Niadto usab nga adlaw, laing trahedya ang mipakurog sa Kabisay-an pinaagi sa linug nga mitala sa magnitude 6.9.

Tungod niadto, may mga kabalayan sa Tayasan ug Guihulngan ang natabunan sa midahile nga bukid nga nagpalubong usab sa duolan sa usa ka gatus ka tawo.

Sa tataw nga kakuwang sa kagamitan, sapot ug ekipo ilabi na ang sa pagkaon, nanghinaut si Chatto nga sama sa nahauna, mosanong gihapon ang mga Bol-anong may malumo nga kasingkasing aron pagtabang. (30)

2012-02-10T15:56:00.001+08:00

Target nga 1-M jobs matag tuig, dili bag-ohon ni PNoy

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 10 (PIA)--Walay plano ang administrasyong Aquino nga bag-ohon ang job generation target karong tuiga bisan pa sa panghitabo sa ekonomiya sa kalibotan.

Kahinumdoman nga gawas sa debt crisis sa Europe, wala pa usab nakabawi ang Estados Unidos gikan sa paghinay sa ilang ekonomiya.

Matud pa ni Presidente Benigno Aquino III nga nagpabilin ang ilang projection nga usa ka milyong trabaho matag tuig ang imugna sa gobyerno.

Dugang pa sa Pangulo, gipaspasan pa nila ang ilang gihimong investment aron mahimong kuwalipikado ang mga kabataan sa mga trabahong "in demand."

Apil na niini ang gihimong pagtambayayong sa DOLE, TESDA ug DepEd alang sa skills matching sa mga applicants.

Giingong naa usab ang P500 milyon nga gamiton sa training sa mga potential applicants sa BPO sector. (PIA-Bohol/ecb)

__________________________

Makisayud una sa dili pa mokuha og mga pre-need product

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 10 (PIA)--Gitambagan sa Insurance Commission (IC) ang mga konsumidor nga magbinantayon sa pagpalit og pre-need products ug siguradohon una ang mga produktong gitanyag sa usa ka kumpanya kun lisensyado ba kini ug maayo ba ang sitwasyon.

Kini matud pa sa tigpamaba sa IC nga si Atty. Luke John Apatan sa usa ka radio interview.

Gibutyag pa ni Apatan nga 31 pa ka pre-need firms ang adunay problema sa trust fund ug wala na tugoti sa pagbaligya og pre-need products.

Matud pa nga kadaghanan niining mga kumpanya ipaubos sa liquidation tungod kay wala nay bag-ong capital nga napasulod.

Gihimo sa IC ang pahayag atubangan sa problemang giatubang karon sa Prudential Life nga mikabat ngadto sa P11 bilyon ang trust fund deficiency mao nga gi-undang una ang pagbayad sa mga ni-mature nga educational ug pension plans sa ilang mga kliyente.

Dugang pa ni Apatan nga mahimo usab tan-awon sa website sa Insurance Commission (www.insurance.gov.ph) ang mga listahan sa mga lisensyadong pre-need companies. (PIA-Bohol/ecb)

2012-02-09T16:39:00.001+08:00

Mga residenteng wala sa fault line, di angay mokumpiyansa - Phivolcs

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 9 (PIA)--Dili angay mokumpiyansa ang mga residente nga nagpuyo layo sa mga fault line sa nasud.

Kini matud pa ni Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) Director Renato Solidum sa usa ka radio interview.

Pasabot ni Solidum, bisan ang mga lugar nga layo sa fault line mahimo pa gihapon maigo sa linog.

Niadtong tuig 1990, naigo sa magnitude 5.0 nga linog ang Baguio City diin gatosan ang nangamatay bisan layo kini sa epicenter sa linog nga naa sa Nueva Ecija.

Bisan ang nahitabo sa Legaspi City sa Albay niining Pebrero 6 lamang nga adunay natalang intensity 3 nga aftershock bisan layo na kini sa Negros Oriental.

Matud pa ni Solidum, normal kini nga sitwasyon tungod kay apektado ang tanang plates sa yuta kun adunay dakung pagtay-og bisan dili duol ang mga lugar.

Gi-aghat usab ni Solidum ang gobyerno sa pagpangandam sa bisan unsang matang sa kalamidad ilabi na sa linog tungod kay walay nakahibalo o makatag-an sa pag-abot niini.

Gipasabot sa Phivolcs nga wala sila nanghadlok sa katawhan apan gusto lamang nila nga andam kanunay ang tanan sa tanang panahon. (PIA-Bohol/ecb)

_______________________

Earthquake drill alang sa mga ospital ug mall girekomendar sa NDRMMC

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 9 (PIA)--Girekomendar sa National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRMMC) ang pagpahigayon og earthquake drill sa mga ospital ug mga lugar nga dugokonon sa katawhan sama sa mga mall.

Sa pakighinabi sa radyo, gibutyag ni Director Edgardo Olet, chief of operations sa NDRRMC nga base sa iyang obserbasyon, angay likayan ang nahitabong linog nga mitay-og sa kabisay-an niadtong Lunes diin daghan ang nag-panic sa mga ospital ug halos mag-stampede ang mga katawhan sa mall sa dihang nagukdanay pagkanaug sa escalator.

Angay usab nga matodluan ang mga kawani sa ospital kun unsaon pagpagawas sa mga pasyente ug angay magbaton og tamdanan kun unsaon pagpagawas sa mga pasyenteng naka-confine sa intensive care unit (ICU).

Matud pa ni Olet nga girekomendar usab sa pulong sa NDRMMC nga matodluan ang mga naa sa jail facility o bilangguan sa tibuok nasud aron malikayan ang pagka-angol o pag-ikyas kun adunay moigo nga linog.

Gitakdang ipahigayon ang simultaneous national earthquake drill sa Marso 1, diin kusganong gisugyot sa NDRMMC ang tanan nga angay kining seryosohon. (PIA-Bohol/ecb)

2012-02-09T10:46:00.000+08:00

Bag-ong fault sa Negros, may

Dalang maayo, dautang balita

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Pebrero 8, (PIA) ---Dunay dili maayo ug maayo nga balita nga nalibkas sa mga tinugyanan sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PhiVolcs) atul sa usa ka pagpakighinabi sa radio niini.

Ang dili maayo, may kahigayonan gihapon nga makasugod sa gikahadlokang tsunami ang bag-o lang nga namatikdang thrust fault ilawom sa dagat duol sa Tayasan ug Guihulngan sa Negros.

Ang maayong balita, nga bisan kon maka-lapas sa magnitude 7.5 ang linog nga simbako mahitabo nga mamugna niini, halos usa ka metros lang ang bawod nga mahimong mahitabo.

Sa usa ka pagpakighinabi ni Engr. Nolan Evangelista, research analyst sa PhiVolcs Bohol, iyang gipasabot nga sahi sa unang gipatoo, ang nakapasugod sa linog niadtong Pebrero 6 ug naka-tay-og sa Kabisay-an wala magsukad sa kamad-an kon dili gikan sa pipila ka kilometros gikan sa baybayon sa Tayasan.

Segun sa mga tinubdan, kadto lamang mga linog nga magsugod sa ilawom sa dagat ang maka-pasugod sa dagkong bawon nga mobanlas sa yuta ug mas nailhan sa ngalan nga tsunami.

Gawas sa labing bag-ong paglihok sa yuta sa Tanon Strait sa Negros, wala magtoo ang PhiVolcs nga may faulting dinhing dapita, gawas sa una na nga nasayrang fault sa kasadpang Negros.

Segun sa pagtuki, ang tsunami makapadala ug bawod nga mobanlas sa gikusgong 500 milyas matag takna.

Apan, tungod kay ang fault sa kasubangang Negros nga naa sa kadagatan sa Tayasan ug Guihulngan duol sa laing mga isla, gilantaw sa mga tinugyanan nga dili makahunat ang bawod ug hayan dyutay lang nga paglihok sa tubig ang mahitabo.

Hinuon, bisan pa, mahimong ibugtaw sa PhiVolcs and tsunami alert No. 2, nga ang ipasabot: may pagbawod ug mapaabot ang dyutay nga pagtaas sa banlas sa dagat mga moabot sa usa ka metros ang gitas-on.

Niini usab nga warning, gipahimangno-an ang mga residente sa daplin sa dagat sa paghikling ngadto na sa mga lugar nga nasulod sa 20 metros gikan sa kinatas-ang maabot sa taub baron malikay sa kadaut.

Gani, tungod kay ang Bohol nasalipdan sa isla sa Sugbo, hayan ang mga maapektohang lugar nga maigo sa tagsa ka metros nga bawod kon ang Tanon Strait nga fault ang mahugmak, mao lamang ang mga kasadpang bahin sa Bohol lakip na ang mga isla sa Balicasag ug Pamilacan. (30)

==========

Liso gikan sa basura, programa

Kontra-malnutrisyon sa Trinidad

Rey Anthony H. Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb 8, (PIA) --- Gilusad didto sa lungsod sa Trinidad ang usa ka programa nga gilantaw nga naghatag solbad sa malnutrisyon, magpakunhod sa basura ug mag-ahat sa mga katawhan nga maningkamot alang sa ilang kabulahanan, butyag ni Jojielyn Ruiz-Buendia, information office sa lungsod.

Matud niya, gilusad niadtong Pebrero 8, sa merkado sa Trinidad atul sa usa ka yano nga programa ang gilantaw ni Mayor Roberto Cajes nga programang magtisok sa kasulbaran sa suliran sa malnutrisyon didto.

“Bisan pa kon ang Tirinidad dili maoy labing alaut nga lungsod sa Bohol kon hisgutan ang nutrisyon,” gitumbok ni Mayor Cajes, kinsa mao usay tsirman sa Municipal Nutrition Council, “nga ang kaugalingong pagpaningkamot ug dili ang hatag sa kagamhanan maoy malungtarong solusyon gawas sa malnutrisyon”, sulti ni Buendia.

Pinaagi sa “Basura Mong prutas at Gulay, Kalusugan at Buhay Ko,” ang programa nagalakip sa pag-aghat sa mga manindahay ug utanon ug prutas sa merkado didto sa pagtipig hinuon sa ilang mga lata nga prutas ug utanon aron ang liso niini makuha ug andamon aron ika-sabod.

Uban sa Trinidad vegetable ug fruit vendors association, ang lungsod magbutang og lain nga sudlanan sa basura sa merkado, ug kini gitagana lamang alang sa dunot nga prutas ug utanan nga din a mahalin ug ilabay na lang unta, pasabot ni Buendia.

Segun sa nasabutan didto, ang buhatan sa Municipal Agriculture maoy mohipos sa maong basura ug ang liso nga makuha dinhi, ipaagi sa pagproseso aron maseguro nga magamit igtatanom.

Ang liso nga igtatanum, ipang-apod-apod nga libre alang sa mga banay nga may suliran sa malnutrisyon ug sa mga banay nga naa sa kakabus apan may interes nga mananum alang sa ilang kabuhi-an, pasabot sa mayor subay sa sugid sa information officer sa lungsod.

Kining inisyatiba sa pagtigum og liso, matud usab ni Dr. Analita Auza, usa ka paagi nga maaghat ang mga banay sa pagbalik sa pagpananum aron may madulngan sa panahon nga manginahanglan na sa sud-anon.

Gawas pa niini, masaligon si Mayor Cajes nga gawas sa makabaligya na ang mga kabus ug kapun-an ang ilang kita, ang halangdung buhat makatabang ka gani sa pagpahiuli sa kalikopan nga apektado na sa pag-abuso, taho ni Buendia.

Gawas sa programa sa nutrisyon, ang Trinidad nailhan na usab nga usa sa mga nag-unang hi-tceh nga munisipyo sa Bohol.

Napabag-o ni Mayor Cajes ang munisipyo ug gihimo kini nga usa na ka modernong electronic-business center diin ang halos tanang serbisyo nakutay na sa computer. (30)

2012-02-08T11:28:00.000+08:00

Bahan magtuki sa oil spill

Motaho sulod 7 ka adlaw

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol Pebrero 6 (PIA) – Gitagalan og pito ka adlaw kanus-a kinahanglang ikataho sa bahan nga mag-imbestigar sa gikatahong oil-spill didto sa mga isla sa Bien Unido ang ilang mga nasayran sa misyon.

Kini maoy nahukman sa Bohol Coastal Resource Management Task Force (BCRMTF) didto sa tigum nga nahitabo Pebrero 7 didto sa CPG Hall sa Kapitolyo.

Kahinumduman nga gipatawag ni Gob. Edgar Chatto ang tigum sa BCRTF aron daling kahimoan og lakang aron mapugngan ang pagkuyanap sa lana nga giingong gilabay sa MV Elizabeth sa iyang pag-lawig subay sa channel nga naa sulod sa Danajon Bank duol sa lungsod sa Bien Unido.

Ang bahan nga moimbestigar pagaapilan sa Department of Environment and Natural Resources, Bohol Environment Management Office, Philippine Coast Guard, Maritime Police ug mga local nga kagamhanan nga mahimong apektado sa pag-awas sa lana.

Gikataho usab sa bahan nga mosubay sila sa mga lugar nga apektado sa oil-spill samtang ila usab nga sutaon ang kamatuoran nga gi-tuyo paglabay ang ginamit nga lana sa dagat, segun sa unang taho sa kapolisan sa Bien Unido.

Sa miaging semana, gipamalihug ni Gob. Edgar Chatto ngadto sa mga local nga opisyales sa mga kalungsurang duol sa nahitabo-an sa paghimog mga imbestigasyon aron matumbok ang mga responsable sa maong salaud batok sa kalikopan.

Segun sa video nga gipakita sa mga sakop sa BCRMTF, makita nga may mga usa ka metros ang gitas-on na nga tinanum nga bakhaw ang nasanapan sa itum nga lana dala sa pagsaka sa dagat sa tingtaub.

Gipasabot ni DENR PENRO Nestor Canda nga ang lana nga nanapot sa punoan sa mga bakhaw maoy motabon sa mga ginhawaan sa maong tanum nga mao usay hinungdan sa pagkamatay niini kon dili madali.

Gawas sa posibleng multa sa tag-iya ug tripolante sa barko, may huhungihong na nga pugson ang responsable sa hitabo sa paghimog lakang aron mapahiuli ang posibleng mangadaut nga bakhaw ug katunggan lakip na ang mga hunasan kansang mga lusay nataptan sa gilabay nga lana. (30)

==========

DepEd mipasusi sa epektos

linug ngadto sa classrooms

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol Pebrero 7 (PIA) --- Gihangyo sa Bohol Division Office sa Department of Education (DepEd) ang panabang sa mga local nga kagamhanan aron abagan sila sa pag-ila sa mga kadaut nga nahiagum sa mga tughaan ug mga estraktura niini.

Kini nunot usab sa direktibo sa DepEd regional office sa pagsuspenso una sa mga klase hangtud masubay ang kalig-on sa mga tunghaan ug ka luwas iabi na sa nagpadayon pang mga ginagmay nga aftershocks.

Dala na usab sa mandu sa DepEd, nahadlok si Dr. Lorna Rances, and School’s Division Superintendent nga milanat pag dugay hangtud matibawas sa mga tinugyanan sa DepEd ang pagsubay sa mga tunghaan sa Bohol.

Tungod niini, gihangyo sa superintendente nga magpatabang ang DepEd sa mga sakop sa Local School Boards aron may ikaabag ang local nga mga DepEd sa pagtimbang sa kalig-on sa mga estraktura og ang kaluwas niini nga balikan gilayon sa pagklase sa mga bata.

Matud ni Rances, may mga lungsud nga may mga propesyonal nga structural ug civi engineers nga mahimong makatabang pagtan-aw kon ang

usa

ka building luwas pa bang gamiton sa klase.

Giangkon usab sa tinugyanans a DepEd nga dili na maatol pa ug suroy sa mga engineers sa DepEd ang tanang tunghaan kon tagsa-tagsaon man kinig subay.

Gipasabot usab ni Dr. Rances nga ang mgakalungsuran dunay nga Municipal Engineers ug mag architects nga mahimong kapangayoan sa propesyonal nga opinion sa mga estraktura kon angayan pa ba kining kapuy-an.

Sa nagpadayon nga pagsusi, sa lungsod sa Dauis, may mga lawak tunghaan na nga girekomendar nga lumpagon na lang tungod sa kahuyang na sa pundasyon human mangliki ang mga bongbpng niini epekto sa linog.

Segun sa talamdan sa mga structural engineers, ang mga liki nga ingon og buhok ga gagmay, dili pa angay kabalak-an apan kon dagko na kini, hayan angayan gayud matan-aw sa mga eksperto.

Mat gikataho na nga tunghaan, dili sa Bohol, nga nahugno atul sa paglinog ug diin dunay duha ka bata nga na-ipit.

Tungoid niini, mipagawas usab og mandu ang DepEd sa pagsusi sa mga building niini bisan sa mga kabaryohan.

Human masusi ug masuta ang kalig-on sa mga estraktura, mahimo nga mo-isyo na lang og sertip[ikasyon ang local nga otoridad ngadto sa DepEd sa luwas nga paggamit sa mga classrooms nga nasusi.

Niini, ikapabalik na ang mga nasuspenso nga klase, matud sa DepEd. (30)

2012-02-07T16:26:00.002+08:00

Pagpangita sa mga nangawala tungod sa linog, gipatutokan ni PNoy

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 7 (PIA)--Gimanduan na ni Presidente Benigno "Noynoy" Aquino III ang National Disaster Risk Reduction ang Management Council (NDRRMC) sa pagtino sa kinatibuk-ang kadaot human sa 6.9 magnitude nga linog nga nitay-og sa Visayas gahapon.

Gipahingusgan na usab sa Presidente ang search and rescue operations sa mga probinsiyang naapektuhan.

Matud pa ni Deputy Presidential Spokesperson Abigail Valte sa usa ka interview, gamiton na ang mga helicopter sa Philippine Air Force (PAF) aron maadto dayon ug maluwas ang mga naapektuhang residente, human sa taho nga na-isolate ang kadaghanan tungod sa mga nagubang tulay.

Gibutyag usab ni Valte nga gamiton ang mga sakyanang pangdagat sa Philippine Navy ug Philippine Coast Guard (PCG) aron matabangan ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) sa paghatud sa mga pagkaon ug uban pang tabang.

Gimanduan na usab sa Presidente ang DSWD sa pagpahigayon og clearing operations sa mga nabara nga agianan, paghimo og rerouting ug ayuhon ang mga nagubang tulay. (PIA-Bohol/ecb)

______________________

Phivolcs team naa sa Negros Oriental aron mosusi sa nahitabong linog

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 7 (PIA)--Miabot na sa Negros Oriental ang team sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) nga mohimo og pagtuon sa nahitabong magnitude 6.9 nga linog gahapon.

Matud pa ni Phivolcs Deputy Director Bartolome Bautista sa usa ka radio interview, napulo pa ka mga kawani sa ilang ahensya ang nagpaingon karon sa Negros nga gilangkuban sa mga geologist ug engineers.

Mopahigayon una og information drive ang Phivolcs team aron mapakalma ang mga residente sa nahimong epekto sa linog ug sa gipagawas nga tsunami alert.

Sunod niini, ang pagpahigayon og scientific investigation sama sa pagdokumento sa gidak-on sa epekto sa linog ug pagtuon sa fault.

Una nang gipahayag ni Bautista nga unmapped fault ang tinubdan sa linog o bag-ong faultline nga wala pa naapil sa gihimong fault mapping sa Phivolcs.

Gibutyag ni Bautista nga tuig 1948 pa katapusang nakasinati og kusog nga linog ang Negros ug Panay nga adunay kusog nga magnitude 8.2 apan dili kini ang fault nga milihok gahapon. (PIA-Bohol/ecb)

_________________________

Civil Service Exam gitakda sa Mayo 27, 2012

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb. 7 (PIA)--Gipahibalo sa Civil Service Commission Bohol Field Office nga gitakda sa Mayo 27, 2012 ang Career Service Examination alang sa Professional ug Sub-Professional.

Sa Cebu City ug Dumaguete City ang testing centers niining maong pasulit.

Nagsugod na sa pagpangdawat og applications ang buhatan sa CSC dinhi sa lalawigan sa Bohol ug ang deadline sa ilang pagpangdawat hangtud lamang sa Abril 12.

Makuha ang application form (CS Form No. 100, Revised 2012) sa buhatan sa CSC nga naa nahimutang sa Circumferential Road ning dakbayan.

Apan mahimo ra usab nga ma download ang maong application form sa CSC website nga www.csc.gov.ph.

Gawas sa application form, kinahanglan usab ang 4 ka passport size I.D. pictures, original ug photocopy sa valid ID ug adunay bayaran nga application fee nga nagkantidad og P500.00.

Alang sa dugang kasayuran, mahimong tawagan ang buhatan sa CSC sa telephone number (038) 501-7046. (PIA-Bohol/ecb)

2012-02-07T15:02:00.000+08:00

BCRMTF magtigum aron

Imbestigahan ang oilspill

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Feb 6, 2012, (PIA) – Aron kahimo-an og hiniusang lakang ang pagsumpo sa kadaut nga dala sa mi-awas nga lana didto sa kadagatan duol sa Bien Unido, magtigum ang mga sakop sa Bohol Coastal Resource Management Task Force (BCRMTF) sa Pebrero 7.

Sa tigum nga gipatawag ni Gob. Edgar Chatto, buot usab, matud pa sa goibernador nga kahimoan ug dinali-an nga imbestigasyon ang panghitabo ug sayran kon unsay tulubagon sa mga tripolante ug tag-iya sa barko nga gituohang maoy hinungdan sa oil-spill.

Segun sa taho sa mga lokal nga mantalaan, ang kadaut sa lana nga mibanaw mibanlas na ngadto sa mga katunggan ug kabakhawan, nga gikahadlokang mopatay sa mga isda, kinhason ug sa mga gasang didto.

Kahinumduman nga may migawas nga pasangil nga usa ka barkong gitumbok nga MV Queen Elizabeth ang gitumbok nga mipabuhagay sa lana niadtong Enero 6 didto dapit sa kadagatan sa islang barangay sa Bilangbilangan Dako.

Ning mga higayuna, ang lana milanat na ngadto sa silingang isla sa Jao ug sa Busalian, diin may mga timailhan nga may mga bakhaw na nga naabot sa lana sa tingtaub.

Tungod niini, buot usab sa BCRMTF nga personal nga suhiron ang kadaut nga dala sa pagpabuhagay sa lana ilabi na ang lanat usab sa kadaut nga nahimo niini didto.

Nabulabog ang Bohol sa balita ka yang lugar diin gipabuhagay ang lana mao usay usa sa labing critical nga bahin sa kadagatan sa Bohol.

Ditong dapita makit-an ang Danajon Double Barrier Reef, usa sa labing katingadt-ang coral formations sa tibuok kalibutan nga mao usab ang labing gibantug nga puy-anan sa daghang isda.

Gawas pa sa isda, didto usab nga dapita ning bag-o lang namatikdan ang presensya sa mga lumba-lumba, butanding o balelan ug uban pang mananap sa dagat.

Ang lugan usab dunay baga nga mga hunasan nga nahimong siba-anan sa mga langgan nga motuyo og tugpa sa mga mabaw nga lugar sa Bohol aron mokaon alang sa mas taas pa nila nga byahe sa pagmigrate.

Ang oil-spill usa sa mga gikahadlokang hitabo kay niini, mahimong mamatay ang mga kinhason nga siba-on sa mga langgam, madaut ang mga lusay ug mangamatay ang mga kabakhawan nga itloganan sa mga isda. (30)

============

Bansay sa CARHRIHL himoon

sa pag-reorganisa sa LMB

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Pebrero 6, (PIA) – Agi og pagpalig-on sa bahan nga maoy magbantay aron padayong mapatuman ang pagpanalipod sa tawhanong katungod sa mga Bol-anon, himoon na usab sa Bohol ang bansay-bansay alang sa Comprehensive Agreement on the Respect for Human Rights and the International Humanitarian Law (CARHRIHL) Pebrero 7-8.

Ang bansay nga didtio himoon sa Office of the Provincial Agriculture Conference Hall magtigum sa mga karaang sakop sa LMB ug sa mga bag-o nga idugang sa bahan nga nakuhaan na usab sanglit may mga sakop kini nga nanarbaho na sa gawas sa nasud.

Napalig-on sa Bohol ang iyang pagbantay alang sa pagtamud sa tawhanong katungod pinaagi sa katukoran sa Local Monitoring Board (LMB).

Ang LMB natahasan nga maoy magsilbi nga sumbonganan sa katawhan kon may namatikdang paglapas sa tawhanong katungod, ilabi na kon ang naghimo niini sakop sa mga rebelde o sa bahan nga anib sa kagamhanan.

Apan sanglit ang kasagaran sakop sa LMB may mga kaugalingong mga giatiman usab, tumong sa bansay nga ire-organisa ang bahan aron magpabiling lig-on ang human rights monitoring dinhi.

Matud ni Gob. Edgar Chatto, ang bansaybansay maghimong refresher sa mga daang sakop ug orientation usab sa mga bag-ong sakop sa bahan.

Lakip na usab sa bansaybansay ang mga tukmang lakang alang sa Fact Finding Missions aron magamhan ang mga sakop sa LMB sa pagpanukiduki aron ilhon ang kamatuoran sa mga sumbong.

Nasinati na sa mga sakop sa LMB kanhi ang pagdawat sa mga sumbong apan sa mga imbestigasyon niini, napalutaw nga daghang gisumbong nga tomo-tomo lamang ug gihimo aron makakuhag simpatiya sa media.

Dala na usab niini, ang komprehensibo nga bansay sa tawhanong katungod gipaabot nga maggahum sa mga sakop sa pundok aron mamahimong mga buhing advocates sa human rights. (30)

===========

Presyo’s igtutubil wa mapaubos

Sa kiha ni Cebu Gob. Garcia

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Pebrero 4, (PIA) –Dili ang pagpasaka og sumbong ni Cebu City Governor Gwendolyn Garcia batok sa mga kompanya sa lana ang nakapa-ubos sa ilang presyo sa gasoline sa Sugbo.

Kini maoy giluwatan nga pahayag ni Atty. Mitchell John Boiser, legal officer sa Bohol didto sa forum nga gitambongan sa mga taga Department of Energy, local nga mga opisyales ug sa mga tinugyanan sa mga dagkong kompanya sa lanan nga namaligya sa ilang produkto dinhi sa Bohol.

Gipatawag ni Gob. Edgar Chatto ang mga nahisgutan sa usa ka tigum aron tuki-on ang kontrobersyal nga hisgutanan dioin ang Bohol nag-antus sa mas mahal nga presyo sa lana kon itandi sa iyang mga silingang lalawigan.

Kahinumduman nga sa milabay nga tuig, nasayran nga ang presyo sa gasoline sa Bohol nas mahal og P3.00 sa kasagarang presyo sa mga dagkong syudad sa Kabisay-an.

Gipasabut usab ni DOE Undersecretary Jose Layug Jr. nga ang nagsaka-kanaug nga presyo sa lana daghag hinungdan, usa na niini ang pagpatong sa gigasto sa pagdala sa lana dinhi gikan sa iyang pundohanan sa kaulohan.

Kini hinuon gi-himakak na ni Leo Lim, usa ka major fuel dealer dinhi sa Bohol.

Matud ni Lim, labing dako ra ang P2.00 matag litro ang patong kon ang pagpakarga man ugaling ang hisgutan, bisan sa kagamay sa bulto nga gipadala.

Gilakbitan ni Lim ang pag-padayag nga may milagrong nahitabo sa sabot-sabot sa mga dagkong kompanya, ilabi na sa pagpang-baligya dinhi sa Bohol.

Tungod niini, gipalubad ni Gob. Edgar Chatto nga basin mosunod ang Bohol sa gibuhat sa Sugbo nga mipasaka og kaso batok sa mga major nga tig-pamaligya ug gasoline.

Una na nga nagpadala ang Bohol sa usa ka bahan sa mga taga Provincial Legal Office, pinangulohan ni Atty. Boiser didto sa Sugbo aron tun-an ug tuki-on unsa nay dagan sa kaso nga gipasaka.

Niini, gitaho ni Atty. Boiser nga wala pa modagan ang kaso ug, gani mituo ang PLO nga lisud pruwebahan ang gisumbong mga pagpanapi sa mga kompanya sa ka hanap sa salaud nga gipasaka.

Sa tigum, nakita hinuon sa mga tinugyanan nga ang pagpasulod sa dugang mga tigbaligyag bulto nga gasoline, ilabi na sa mga bag-ong kompanya makabunlot sa presyo sa igtutubil, paubos.

Kini usab gidasonan na ni Chatto kinsa mibutyag nga nagkasabot na ang mga distributor dinhi nga dili mobabag kon may bag-ong negosyante sa gasoline nga mosugod sa pagnegosyo dinhi. (30)

2012-01-31T16:09:00.002+08:00

Produktong agro-industrial sa nasud, himuong pang-world class

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 31 (PIA)--Naghiusa na og pwersa ang Department of Trade and Industry (DTI) ug Department of Agriculture (DA) sa katoyuang himuong pang-world class ang mga produktong agro-industrial sa Pilipinas.

Ubos sa proyektong gitawag nga Program on Philippine Traceability for Revitalized Agricultural Competitiveness Enhancement (PTRACE), motabang usab ang nagkalain-laing buhatan ug ahensya sa kagamhanan nga mapaila sa kalibotan ang mga produktong pang-uma sa Pilipinas.

Pagapondohan sa Italian government ang maong proyekto nga suportado usab sa United Nations Industrial Development Organization (UNIDO).

Matud pa ni DTI Regional Undersecretary for Regional Operations and Development Merly Cruz nga ubos sa giduso nga "traceability system," mas matotokan ang uban pang panginahanglan sa mga mag-uuma aron sa mas maayo nga produksyon. (PIA-Bohol/ecb)

___________________

$150 oil price hike warning sa Iran, dili angay ikabalaka – Palasyo

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 31 (PIA)--Gi-papha sa Malacañang ang kabalaka sa publiko kalabot sa pasidaan sa Iran nga mosaka ngadto sa $150 ang kantidad matag bariles sa lana.

Tungod kini sa plano sa European Union nga pahamtangan og economic sanctions ang nasud sa Iran.

Matud pa ni Deputy Presidential Spokesperson Abigail Valte, naglihok na ang Department of Energy (DoE) aron dili kaayo daku ang epekto niini kun tinud-on sa Iran ang ilang pasidaan.

Dugang pa ni Valte, apil na niini ang pagpabalik sa Pantawid Pasada Program, ang planong pagpatuman og single ticketing system sa Metro Manila, mas hingusgang kampanya batok sa pagpangilkil o kotong ug ang pagmugna og independent multi-sectoral audit panel nga motutok sa nagpahimos nga ang mga kumpanya sa lana. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-30T16:26:00.001+08:00

PPUR, opisyal nang nalakip sa 'New 7 Wonders of Nature'

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 30 (PIA)--Opisyal nang nalakip ang Puerto Princesa Underground River (PPUR) sa "New 7 Wonders of Nature".

Gikumpirmar kini mismo sa New 7 Wonders of Nature President nga si Bernard Weber human sa gihimong pag-review sa resulta sa online voting system sa tibuok kalibotan.

Niadtong Nobyembre 11, 2011, gipahayag sa pamunuan sa New Seven Wonders of Nature nga ang PPUR nalakip sa listahan apan moagi pa kini sa tulo ka "steps of verification process" aron maapil ang tanang mga boto.

Apan niadtong Sabado, mibisita sa Palawan ang pangulo sa New Seven Wonders of Nature aron opisyal nga iproklamar ang Puerto Princesa Underground River.

Naglaum si Palawan Governor Edward Hagedorn nga mas daghan pang mobisita nga mga turista sa Puerto Princesa Underground River ilabi na karon nga opisyal na kining naproklamar nga usa sa pito nga kahibulongan sa kinaiyahan sa tibuok kalibotan.

Nakigtigi ang PPUR sa uban pang natural wonders sa Asya, Latin America ug Europa. (PIA-Bohol/ecb)

___________________________

PhilHealth mihatag og lugway hangtud Marso 31, 2012

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 30 (PIA)--Ang Philippine Health Insurance Corp. (PhilHealth) mihatag og lugway sa coverage alang sa 5 ka milyong pamilya nga kabus sa tibuok nasud.

Matud pa ni PhilHealth president Eduardo Banzon, ang health coverage sa mga miyembro nga nagsalig sa local government unit (LGU) sponsors, adunay lugway nga tulo ka buwan.

Kadtong mga health insurance coverage mga natapos niadtong Disyembre 31, 2011, makagamit pa sa ilang health care benefits gikan sa mga pasilidad nga accredited sa PhilHealth hangtud sa Marso 31, 2012, sumala pa ni Banzon.

Kapin sa 5 ka milyong pamilya gikan sa National Household Targeting System for Poverty Reduction sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) ang gilauman nga makabenepisyo gikan niining extended health insurance coverage.

Nagkalain-laing mga lokal nga kagamhanan ang kaniadto nanghatag og PhilHealth membership ngadto sa 10 ka milyong pamilya nga giila sa DSWD isip "poor" o labing kabus.

Ubos sa maong programa, ang matag tuig nga premiums sa giila nga pamilya dungan nga gi-abaga sa nasudnong kagamhanan pinaagi sa PhilHealth ug mga sponsors niini sama sa lokal nga kagamhanan, pribadong indibidwal ug mga korporasyon.

Dugang pa ni Banzon nga bisan ilang gilugwayan ang validity period sa insurance coverage, wala kini dugang bayronon gikan sa LGU sponsors. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-30T15:09:00.000+08:00

DTI mitanyag “Bagwis Awards”

sa 5 ka establisemento dinhi

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, January 30, (PIA) – Gipasidunggan sa Department of Trade and Industry sa Bohol and tulo ka mga establisemento dinhi sa Tagbilaran nga nakalabang sa batakan sa maayong pagdumala sa ilang mga negosyo.

Midawat sa Bagwis Awards Silver Category ang Champion Training and Machine Shop, Wrenley's Appliance Plaza, Inc. ug ang BQ Builderware sa ilang napakita nga luwas ug epektibong pagdumala ug pagpadagan sa negosyo subay sa gilatid sa balaod.

Ang Bagwis Awards, usa ka pasidungog sa DTI aron pagmatuod nga ang nakahupot sa maong pasidungog misubay sa balaod ug nagpaneguro nga ang ilang buhatan luwas sa peligro, misunod sa mga nasudnon ug international standards ug tinud-anay nga pagpadagan sa negosyo.

Matud sa tinubdan sa DTI Bohol, ang Bagwis Award itunol nagdto sa mga negosyong nakalabang sa barahan sa Fair Trade Laws, Consumer Relations, store Management Operations, Socially comitted ug responsible nga negosyo.

Gawas sa silver awardees, natunolan usab sa Bronze Awards sa Bagwis ang JH Motors u g ang GJ Car Care and Service Center.

Sa kaugmaran, dala na usab sa bag-o lang nga nalagdaan nga kasabutan sa luwas nga lugar trabaho-an dinhi sa Bohol tali sa Occupational Health and Safety (OSH) Team sa Department of Labor and Employment, daghang misalign nga mas daghan pang establisemento ang masulod sa mga mananaug sa sunod tuig.

Hinuon, amtud usab sa DTI Bohol, magpadayon ang ilang pag-agakay sa mga negosyo dinhi aron mapatigbabaw ang mga kondisyon nga mas makaayo sa mga trabahante, sa negosyante ug sa kinatibuk-ang ekonomiya sa Bohol. (30)

=======

Gob. nanguna sa delegasyon

Modawat sa GP alang sa rabies

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, January 30, (PIA) – Gipangunahan ni Gob. Edgar Chatto ang 15 ka tawo nga delegasyon sa Bohol ngadto sa kaulohan karong karong Lunes, aron dawaton ang pasidungog alang sa Galing Pook sa programang rabies.

Mismo si Gob. Chatto ug Bise Gob. Concepcion Lim ang manguna sa delegasyon nga modawat sa pasidungog gikan mismo sa presidente sa nasud: Presidente Benigno Simeon Aquino didto sa usa ka seremonyas sa Rizal Hall sa Malakanyang sa pagkapalis.

Si Dr. Stella Marie Lapiz, hepe sa Buhatan sa Provincial veterinarian nga maoy nanguna sa pagpatuman sa programang Bohol Rabies Prevention and Elimination (BRPE) mipadayag na sa iyang kalipay dala na sa mga pag-ila nga nadawat sa programa.

Ang Galing Pook, usa ka award giving body nga nagatan-aw ug nagatimbang sa mga programang gipatuman sa mga local nga kagamhanan nga nakitang mayo ug angay nga sundogon sa tanan.

Ang programang BRPE, maoy ikaduha nga Galing Pook nga nakuha sa Buhatan ni Dr. Lapiz sukad niadtong 1998.

Una na nga gitumbok sa Galing Pook ang Barangay Livestock Aides sa Bohol niadtong 1998 isip labing maayong programa sa pagtabang sa mga katawhan nga maabagan sa kapanginabuhi-an.

Karong tuiga, ang BRPE gipatuman aron kahatagag solbad ang migrabe nga hulga sa rabies dala sa nagkatap nga mga irong pinasagdan sa Bohol.

Gawas sa pagpaduso sa responsible nga pagpanghayupan ilabi na sa pagpamuhi og iro, gipatuman usab sa BRPE ang pagpangrehistro human kahikti ang mga iro nga binuhi.

Kadtong mga iro nga di rehistrado ug tataw nga wa atimana sa katawhan, hiposon sa dog-pounds ug ipalukat sa tiag-iya.

Kon walay molukat, hilo-an kini ug dayon ilubong sa usa ka mass grave aron kakunhoran ang mga irong layaw.

Inabagan sa ordinansa nga napanday kabahin sa rabies, ang pagpatuman sa Bohol sa programa nagtangag usab og hulga sa pagmulta niadtong mga tag-iya sa iro nga nagpasagad og buhi sa ilang mga hayop nga maka-pakatap og samot sa kagaw nga rabies.

Tungod sa aktibo nga pag-apil ug pagpanginlabot sa daghang mga Bol-anon sa programa, nahukman

Kini nga mayo ug gipadaug sa Galing Pook, matud sa mga evaluators. (30)

2012-01-28T10:07:00.002+08:00

21 ka Dagohoynon mitapos

Sa bansay sa pagwelding

Rey Anthony H. Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, January 27, (PIA) – Gitapos na usab, di pa lamang dugay ang 20 ka adlaw nga bansaybansay alang sa pagwelding ngadto sa 21 ka mga sumasalmot sa maong paghatag sa katakus nga manarbaho gamit ang pili nga abilidad.

Anga kalihukan mao usay timailhan sa din a dugay nga pagbukas na usab sa ikatulong hugna sa mga bansaybansay nga gitanyag sa Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) ug sa lungsod pinaagi ni Mayor Herminio Relampagos.

Gibutyag sa information officer sa lungsod nga si Tedulo Yecyec Jr. atul sa Kapihan sa PIA niadtong Huwebes nga gikalipay sa mga taga Dagohoy ang tanyag nga mga bansaybansay tungod sa kadako sa tabang nga ikahatag niini aron makasulod sa mga trabaho ang mga taga didto nga wala pay gikalingawang buhat.

Sa pagtunol sa mga sertipiko sa pagtak-op sa bansay-bansay, si Board Member Gerry Garcia, pinaagi sa iyang representante nga si Nelson Pon, mipatunol ngadto sa mga mitapos sa bansaybansay sa mga application forms aron katabangan sa Bokal sa pagpasulod og trabaho ngadto sa kaulohan.

Si BM Garcia usa kanhi ka Bise Presidente sa usa ka kompanya nga Hapon ug may daku nga purohan nga makatabang sa mga nabansay sa welding nga taga Dagohoy.

May nmga kaila nga dagkong kompanya sa Manila si Bokal Garcia nga iyang gisaligan nga makapatrabaho sa mga gradwado sa welding.

Kahinumduman nga mikusog ang pagpili sa mga taga Dagohoy sa bansay nga welding dala na sa usa ka maayong kasinatian sa usa niini ka graduate sa unang bansay.

Gipakatay na ang estorya didto sa Dagohoy kabahin sa usa ka graduate sa welding nga nagapaabut na lang sa tawag alang sa trabaho sa gawas.

Samtang nagpaliog-on usab sa kasinati-an, gitambagan ni Mayor Relampagos ang mga mitapos sa bansaybansay sa pag padayon sa ilang pagkat-on pinaagi sa pagtrabaho sa mga gagmay nga shop sa lungsod aron mas mohanas pa.

Sa laing bahin, gihangyo na ni Mayor ug kinsa usa usab ka doctor nagdto sa TEDSA, DepED pinaagi sa ilang Alternative Learning System Coordinator ug SB sa Dagohoy nga buksan na usab ang ikatulong hugna sa mga tawo nga bansayon sa welding karon umaabot nga buwan. (30)

===========

Kabaryohan sa Sagbayan apil

Ug maghiusa sa streetdancing

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, January 21, (PIA) – Ipakita sa mga taga Sagbayan ang na-alim na nga pagkasilo sa mga tawo dala sa milabay nga piniliay pinaagi sa usa ka pasunding sa kadalanan nga apilan sa tanang barangay.

Kini maoy gibutyag ni Jildo Cempron, information Officer sa lungsod.

Didto sa Kapihan sa PIA sa miagong Huwebes, si Cempron mipadayag nga gipadala na nila ang mga pag-aghat nagdto sa mga barangay sa lungsod nga magpadala sa mga contingents alang sa kalingawan sa tanan.

Kini samtang iyang gidugang sa pag-ingon nga ang kapangulohan ni Mayor Ricardo Suarez mibukas karon sa kahigayunan nga gakson ang si bisan kinsa mga andam na nga mokalimot sa mga pagkasilo dala sa piliay.

Wala nay kwenta kon diin kang kampo mipanig o kon unsang bulok ang naa sa imong panit, apil ka sa streetdancing nga magtimaan sa Adlaw sa Katukoran sa Lungsod karon Pebrero 9-10, bungat sa Mayor nga gihubit ni Cempron.

Mao na kini ang paagi nga magkadayagay ang mga tawo sa pagpasayloay ilabi na sa mga bug-at nga pagbati dala sa pagkasilo niadtong eleksyon.

Kalimtan na ang nanglabay, himoa na kining tipaka sa kagahapon, palubad usab sa information officer sa lungsod nga mipalanog sa susamang panawagan.

Dugang pa usab, matud niya nga buot sa Sagbayan nga mapalig-on ang garbo sa katawhang Sagbayanon sa ilang kultura dala na sa ilang pagka-lugar nga gibisita sa turista.

Sa ilang Sagbayan Peak nga sarang gibisita, gipahibalo usab sa mga tinugyanan didto nga sinaw na ang dalan nga pasulod sa parke, lahi na kon itandi kaniadto nga lubak ug lapokon.

Apan labaw sa tanan, matud niya, ang labing dako nga kabag-ohan sa Peak dili ang napamaayo nga Butterfly Sanctuary apan ang tataw nga pagkausab sa timpla sa ilang mga pagkaon nga gibaligya sa mga kan-anan sa itaas sa parke. (30)

2012-01-27T15:53:00.002+08:00

Mga bag-ong opisyal sa AUDIO-Bohol, nanumpa sa katungdanan

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 27 (PIA)--Nanumpa sa pangatungdanan ang mga kadagkuan sa Association of United Development Information Officers in Bohol (AUDIO-Bohol) kagahapon nga gipahigayon didto sa Casa Rey Francis Pension House & Restaurant.

Napili pag-usab sa pagka-presidente si Augustus "Totsie" Escobia, ang pangulo sa Effective Development Communication (EDCom) sa buhatan sa gobernador.

Apil usab nga nanumpa sila: Ma. Lydia Bantugan (DAR), isip Vice President for NGA; Jojeline Ruiz-Buendia (LGU-Trinidad), Vice President for LGU; Judith Villamor (LGU-Candijay), Treasurer; Ma. Corazon Colarines (DENR), Assistant Treasurer; Lindsey Marie Vismanos (LGU-Gracia-Hernandez), Secretary; Elvira Bongosia (PIA), Assistant Secretary; Bruce Zabala (BDJ), PRO (1st Dist.); Teodulo Yecyec (LGU-Dagohoy), PRO (2nd Dist.); Ruben Tenio (LGU-Duero), PRO (3rd Dist.); ug Jildo Cempron (LGU-Sagbayan), Auditor.

Ang mga bag-ong opisyal nanumpa sa atubangan ni Mr. Teofredo "Fred" Araneta, ang Presidente sa Bohol Tri-Media Association.

Ang AUDIO-Bohol usa ka hiniusang bahan sa mga information officers sa kalungsuran ug mga ahensya sa kagamhanan nga nagtambayayong sa pagpakatap sa mga kasayuran ngadto sa katawhan sa mga kalungsuran.

Ang bahan natukod ubos sa pagsalig nga ang pagpakatay sa kasayuran maoy usa sa mga gimbuhaton sa mga kagamhanan aron ma-aghat niini ang katawhan sa paglihok alang sa ilang katagbawan. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-26T14:49:00.000+08:00

BFP Bohol miangkon: mahimong

May firetrucks nga di’ rehistrado

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan 25 (PIA) – Giangkon sa tinugyanan sa Provincial Fire Marshalls Office nga mahimong may nga sakyanan sa mga bombero nga walay balido nga papeles de rehistro.

Atul sa tigum sa Provincial Peace and Order Council sa miaging semana, giangkon sa buhatan nga tinuod nga mahitabo nga may mga sakyanan sa bombero o firetrucks nga walay rehistro tungod kay ang pagparehistro niini tua mahitabo sa buhatang rehiyonal bureau.

Si Provincial Fire Marshall SFSupt. Pepe Rebusa, didto sa tigum nga didto sa Antequera Bohol mibutyag sa mga sakop sa konseho nga ang ania sa buhatan sa Bohol mao lamang ang imbentaryo sa mga sakyanan ug mga importanteng datus apan ang pagparehistro niini tua mahisandig sa Bureau of Fire Protection Regional Office.

Gawas niana, wala na kami kasayuran kon ang firetruck narehistro pa ba o wala na, matud ni Rebusa.

Usa ka partikular nga hitabo nga natala sa mga suliran niini mao ang aksidente sa lungsod sa Velencia diin ang sakyanan sa bombero didto naka-angin sa pagkaaksidente sa usa ka tawo.

Didto usab nasayran nga ang sakyanan sa bombero wala na diay marehistro sa tuig.

Matud ni PPOC Chairman ug Gobernador Edgar Chatto, balikwaot paminawon nga ang sakyanan pa sa gobeirno ang walay tataw nga papeles.

Gipasabot sa gobernador nga ang mga sakyanan sa gobierno unta, isipon nga legal nga nagdagan sa kadalanan ilabi na kay kini maoy mga modelo sa pagsunod sa balaod.

Mitumaw usab ang hisgutanan sa rehistro sa mga sakyanan dihang nangayo ang mga tinugayan sa Bohol sa Provincial Disaster and Risk Reduction Management Council sa Bohol sa tukmang imbentaryo sa mga sakyanan ug kahimanan nga magamit sa disaster ug rescue operations. (30)

==========

PPOC buot mapatin-aw ang

rason sa pyansa ni Bautista

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 25 (PIA) – Buot sa Provincial Peace and Order Council (PPOC) nga mapatin-aw sa Buhatan sa Provincial Prosecution ang mga detalye sa gikataho nga pagtugot sa pagpyansa sa usa ka gipasanginlang tigpayuhot og gidili nga drugas.

Kini taliwa usab sa nag-alintabo nga kasuko sa mga Bol-anon sa paglugos-patay sa usa ka cashier sa Panglao nga gikatahong gi-himo sa usa ka security guard nga gi-ingong sabog sa gidili nga drugas.

Si Gobernaor Edgar Chatto mipatawag unta ni Provincial Prosecutor Macario Delusa, atul sa katapusang tigum sa PPOC aron mapatin-aw ang rason nganong natugotan sa korte nga makapyansa ang gikatahapang drug pusher nga si Sherwin Bautista.

Unta, malandagan ang publiko kabahin sa pagkapyansa ni Sherwin Bautista, matud ni Chatto sa tigum diin 35 sa 46 ka sakop ang mitambong.

Hinuon, wala si Prosecutor Delusa sa tigum, mao nga gipadayag ni Chatto ngadto sa secretariat nga iapil sa sunod nga agenda ang pagpatin-aw sa fiscal.

Kahinumduman nga si Bautista ug laing usa ka high profile nga mga suspitsado sa drugas nga nadakpan mihangyo sa korte nga makapyansa aron makauban ang banay sa Pasko ug Bag-ong Tuig.

Samtang ang Korte mipakyas sa hangyo ni Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Stephen Valles kinsa nasakpang nagpayuhot og dako-dako nga buto sa drugas, ang Korte mitugot sa papyansa ni Sherwin Bautista.

Human sa hitabo, daghang mga Bol-anon ang nakapangutana kon unsay bug-at nga rason sa korte nga mitugot sa pagpyansa.

Sa mga estasyonan sa radio, mipagawas na sa nagkadaiyang opinion ang mga abogado sa Bohol, nga nagtumod usab sa abogado ni Bautista sa pagpadayag sa ilang baruganan sa pagkakuha sa higayon nga makapyansa.

Tungod niini, buot sa PPOC nga sa katapusang higayon, kasayuran ang mga Bol-anon sa rason sa pagtugot sa korte. (30)

==========

NGCP nagpahibalo sa 2-oras

Nga brown-out sa Enero 29

Rey Anthony H. Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, January 21, (PIA) – Mahimong mapaektahan sa pagkapawong sa sugang dagitab ang pipila ka lugar sa Bohol nga gialagaran sa Bohol Electric Cooperative (BOHECO) I ug II ug sa Bohol Light Company Inc. (BLCI) karong Domingo Enero 29, matud sa National Grid Corporation of the Philippines (NGCP).

Ang BOHECO 1, II ug ang BLCI mga distribution utilities nga nagkuha sa ilang tinubdan sa koryente sa NGCP.

Segun sa NGCP, ang pagkapawong dala sa ilang pagahimoon nga scheduled shutdown sa uban nilang mga pasilidad sa pagpakutay sa gahum dagitab ilabi na gayud ang paghimo sa maintenance activity sa NGCP Tagbilaran Substation.

Hinuon, walay listahan ang NGCP sa posibleng mga lungsod nga mahimong apektado sa pagkaputol sa koryente tungod ka yang mga distribution utilities lamang ang nasayud kon unsang mga lugar ang maigo.

Sugyot sa mga kasaligang tunubdan gikan sa NGCP nga mahimo tingali nga makapangutana ang mga konsumidor sa ilang distribution utilities kon diin nga lugar ang maapektohan.

Dugang sa tinubdan, dili usab halayo nga ang distribution utility mogamit sa sobra nila nga gahum dagitab aron temporaryong ipakatay sa mga lugar nga apektado sa maintenance activity.

Gipasabot usab sa NGCP nga nahimo usab nga ang kinatibuk-ang lugar nga nasulod sa prangkisa sa usa ka distribution utility mawad-an ug serbisyo sa gahum dagitab gikan sa alas 8:00 -10:00 sa buntag.

Tungod niini, mahimo nga ang pagkuwang sa supply makaapekto usab sa mga nahinganlang distribution utilities.

Gipasalig usab sa NGCP nga ang normal nga operations mobalik gilayon apan gitambagan na ang mga konsumidor ug ang puibliko sa pagpangandam alang ning pagkaputol sa serbisyo. (30)

2012-01-25T15:58:00.001+08:00

P37-M pondo gigahin sa DOLE alang sa mga nawad-an og trabaho

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 25 (PIA)--Nigahin ang Department of Labor and Employment (DOLE) og P37 milyong pondo sa ilang mga proyektong panginabuhian alang sa mga trabahanteng nawad-an og trabaho.

Matud pa ni Labor Secretary Rosalinda Baldoz, ang maong pondo apil sa 2012 budget sa DOLE ubos sa adjustment measures program ug target nila nga ma-maximize ang paggamit sa pondo aron mapaayo ug matabangan ang kapasidad sa mga trabahante.

Niadtong tuig 2011, nigahin og P33.3 milyon ang DOLE alang sa financial assistance sa 41 ka employment and livelihood projects diin mokabat sa 10,201 ka trabahante sa tibuok nasud ang nakapahimos niini.

Kalabot niini, gi-aghat sa kalihim ang mga trabahante sa mga lokal nga komunidad sa pagbisita sa pinakaduol nga buhatan sa DOLE aron maka-avail sa maong livelihood assistance. (PIA-Bohol/ecb)

________________________

Rojas, gitudlong OIC sa NBI

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 25 (PIA)--Gitudlo karon ni Department of Justice (DoJ) Sec. Leila de Lima si Nonnatus Caesar Rojas isip office-in-charge (OIC) sa National Bureau of Investigation (NBI).

Ang prosecutor nga gikan sa Region 1 ang kasamtangang mamunoan sa NBI, human sa pagpalagpot sa DoJ kang Dir. Magtanggol Gatdula.

Una nang gipahayag sa kalihim nga adunay tulo siyang mga pangalan nga gipilian isip posibleng OIC sa maong buhatan.

Si Rojas lumad nga taga Vigan, Ilocos Sur.

Kahinumdoman nga gitangtang sa puwesto si Atty. Gatdula ug uban pang taas nga opisyal sa NBI human malambigit sa kasong kidnapping for ransom and extortion batok sa usa ka Japanese national nga si Noriyo Ohara. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-25T09:38:00.000+08:00

Rear Admiral Edmund Tan, bag-ong hepe sa PCG

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 24 (PIA)--Gitudlo ni Presidente Benigno Aquino III si Rear Admiral Edmund Tan isip bag-ong hepe sa Philippine Coast Guard.

Si Tan ang mohulip sa puwesto nga gibilin ni Admiral Ramon Liwag nga siyam ka buwan nga nangatungdanan sa maong ahensya.ug nisaulog kagahapon sa iyang ika-56 nga adlaw’ng natawhan, ang mandatory retirement age alang sa mga naa sa armed service sa gobyerno.

Lumad nga taga Dumaguete City, si Tan miyembro sa Philippine Military Academy Class 1980 ug kasamtangan’g vice commandant for operations sa ahensiya.

Si Tan nakadawat sa daghang prestihiyosong pag-ila apil na ang Coast Guard Legion of Honor, Coast Guard Outstanding Achievement Medal ug Command-At-Sea Badge.

Gipangunahan mismo ni Presidente Aquino ang change of command ceremony sa PCG karong hapon sa PCG Headquarters. (PIA-Bohol/ecb)

===========

Balaodnon nga hingusgan pa ang ‘Study Now, Pay Later’ giduso sa Kongreso

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 24 (PIA)--Giduso ni Congressman Sonny Angara ang balaodnon nga nagtinguhang hingusgan ang "Study Now, Pay Later" program sa Commission on Higher Education (CHED).

Ubos niini, daghang estudyante ang mahatagan og kahigayonan nga makatungtong sa kolehiyo ug mahatagan og edukasyon.

Matud pa ni Atty. Julito Vitriolo, Executive Director sa CHED, angay tutokan sa maong balaodnon ang proseso ilabi na ang pag-apply sa maong programa.

Giingong mas maayo kun mas daghang estudyante ang mahatagan niini aron mosaka ang gidaghanon sa adunay access sa edukasyon. (PIA-Bohol/ecb)

===========

Ani sa humay sa Bohol sa ‘11

milabaw’g 16.44% sa 2010

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan 24 (PIA) – Gawas nga labing dako ang naani sa Bohol sa humay sa kinatibuk-ang Sentrong Kabisay-an, nalapasan pa niini sa 16.44% ang naani sa milabayng tuig.

Subay sa mga datos nga gipaambit sa Bureau of Agricultural Statistics (BAS) dinhi, ang naani sa milabayng tuig mas taas pa gain sa natala sa 2008, diin ang labing daku nga anis a Bohol mikabat sa 218,701 metriko toneladas.

Sa 2011, ang kinatibuk-ang anis a Bohol gikan sa mga humayang may patubog, sawod ug kamad-an mikabat sa 225,246 metriko toneladas.

Tungod usab sa kalambu-an, gipadayag ni Gob. Edgar Chatto ang iyang kahimuot samtang padayon niyang gi aghat ang mga Bo-anong mag-uuma sa pagsagop sa mga bag-ong teknolohiya nga makapa-usbaw pa sa ani.

Karong tuiga, nasayran nga may P2 milyones nga gipahat sa Bohol agig suporta sa programa sa humay.

Matud ni Engr. Maximino Servillon, daku-dako sa BAS sa Bohol, ang humay miangkon og 36% nga pahat sa mga produktong pang-umahan sa Bohol.

Nalipay usab ang BAS sa hitabo dala na sa kaugmaran nga nakab-ot human sa pipila ka tuig nga mikunhod ang ani human sa 2008.

Kahinumduman nga niadtong 2008, ang nasudnong kagamhanan mitanyag og subsidiya sa tagudonon nga hybrid rice samtang kini gi-abagan usab sa kagamhanang probinsyal pinaagi sa pagpa-utang sa abono.

Niini, misulbong ang anis a Bohol, apan sa pag-bunlot sa subsidiya, kalit lang usab nga mikunhod ang kinatibuk-ang ani, subay sa datus sa BAS.

Sa milabayng tuig 2011 usab natala sa Bohol ang labing maayong anis a usa ka ektaryang humayan kay miabot na sa 2.84 toneladas ang malimpyo.

Gikataho na nga ang Bohol usa sa may labing ubos nga average nga anis a usa ka ektarya.

Hinuon, gipasabot usab sa mga tinugyanan nga mas daghan sa Bohol ang humayang sawod ug kamad-an, hinungdang nagsalig sa uwan ug dili makatanum sa kasagarang katulo ka tingtagud sa usa ka tuig. (30)

==========

Epektibong blood Program

tuki-on sa Blood workshop

Rey Anthony H. Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, January 24 (PIA) –Gipasalig ni Gobernador Edgar Chatto nga paminawon sa Bohol Blood Coordinating Council (BBCC) ang tanang maayong mga programa sa Bohol aron hashasan sa mga maayong sunduganan ug mao nay basehan sa ipatuman nga Provincial Blood Program.

Didto sa labing unang organizational nga tigum sa konseho Enero 24 sa Governor’s Mansion, gipamati sa Konseho ang mga kasamtangang maayong mga programa sa mga kalungsuran sa Bohol kabahin sa ilang mga palisiya pag-tabang sa pagpangitag ika-abono nga dugo.

Butyag ni Nenita Briones, and kasamtangang administrador sa Philippine National Red Cross (PNRC), may mga voluntary sila nga programa sa pagpakuha og dugo nga sarang magamit sa mga pasyente nga nanginahangan.

Apan, dili pa igo ang pundo sa PNRC, ilabi na sa mga panahong gihulga ang Bohol sa dengue.

Gani, matud niya, ang si kinsa nga makahatag, tunolan nila sa usa ka Donor’s Card aron dagway’g may timailhan nga may deposito na siya nga sarang magamit kon magkinahangan sa umaabot.

Ang PNRC, usa ka accredited nga pasilidad sa Department of Health nga makabaton og kaugalingong Blood Bank nga pundohanan sa dugo.

Sa laing bahin, may mga lungsod sa Bohol nga naghimo na og Blood Donor Registries o listahan sa mga tawo nga dunay tumbok nga klase sa dugo nga sarang kakuhaan kon may panginahanglan.

Gipasabot ni Gob. Chatto nga niini nga paagi, mas sayon na sa mga nanginahanglan ang pagsubay sa listahan aron dali ug dili na magdunggo-dunggo sa pagpangitag dugo.

Usa sa mga gi-angalan sa mga moboluntaryo unta sa paghatag og libreng dugo mao ang mahal nga bayad alang sa blood screening nga gikinahanglang usab, angkon ni Dr. Cesar Tomas Lopez.

Niini, mahimo nga ang lalawigan sa Bohol maghimo og pamaagi sa pagsubsidize alang sa blood screening aron lamang pagseguro nga dili na mahasol ang mohatag sa dugo.

Usa ka paagi nga ang matag usa sa 1109 ka barangay sa Bohol mangampanya og moboluntaryo alang sa pagpundo og dugo.

Matud ni Dr. Lopez, kon mahimo kini, dalai ra nga abton ang pundo nga 1,109ka units nga magamit dayon kon may panginahanglan. (30)

==========

Sabado, sayong pagpanglista

pagbukas sa SY 2012-2013

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan 24 (PIA) – Gitagana sa kagamhanan ang usa ka adlaw nga sayong pagpanglista sa mga bata nga mosulod sa pagtunga sa sunod abli sa klase.

Matud ni Dr. Erlinda Mahinay sa City Department of Education (DEPED), gitagana sa kagamahanan karong umaabot nga Sabado, Enero 28 nga mao ang adlaw nga makahimo na pagpalista ang mga mosulod sa pagtungha sa sunod tuig o scho9ol year 2012-2013.

Partikular nga giaghat nga magpalista karong Sabado kadtong nga kabataan nga mosulod sa kindergarten o nagpanuigon og 5 anyos sa Oktubre 30, 6 anyos alang sa unang ang-ang, mga kabataang wala na magtungha ug mga out of school youth (OSY) ilabi na kadtong mga dunay kabilinggan nga dili makakuyog sa mga pormal nga magtutu-on.

Didto sa Kapihan sa PIA sa milabayng semana, matud ni Dr. Mahinay, ang sayo nga pagpanglista magahatag sa mga tinugyanan sa tukmang higayon sa pagtubag sa mga panginahanglanon sa pag-bukas sa pagtungha sa Hunyo sa sunod tuig.

Pinaagi sa pagpalista, masayran na sa DepEd ang mga madugang nga magtutuon sa mga tunghaan, nga mao usay basehan sa pagpatukod og dugang lawak saringan, pahat alang sa bag-ong magtutudlo, mga gamit ug dugang suporta alang sa edukasyon.

Alang sa mga ginikanang may mga anak o patunghaon, magdala lamang og birth certificates kay walay bayad ang pagpalista nga adto mahitabo sa mga tunghaang pampublikong elementarya ug sekondarya.

Kini, matud sa DepEd, gimugna aron ila usab nga makab-ot ang tumong mga himoong universal ang edukasyon sama sa damgong Education for All (EFA)

Tungod kay usa ra ka adlaw ang sayo’ng pagpanglista, mihangyo ang DepEd sa mga tinugyanan sa mga lokal nga kagamhanan sa pagtabang sa pagpakatap sa kasayuran aron mapahibaw kadtong mga batang nakaundang sa pagtungha sa pagpalista alang sa magbukas nga klase.

Tungod usab niini, giduga’g hangyo sa mga tinugyanan sa DepEd sa pagkampanya aron suhidon kon asa ang mga kabataang wala na magtungha aron makbalik sa pagpa-eskwela sa sunod ting-abli. (30)

===========

Bohol Blood council mipili

sakop sa Executive board

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan 24 (PIA) – Agig pagpahimutang sa lig-on ug kasaligang konseho nga magdumala sa programa sa pag-andam sa dugo nga i-abono sa mga nanginahanglan, gipili sa mga sakop sa Blood Council sa Bohol and mga sakop sa executive board Enero 24.

Atul sa unang organizational nga tigum sa Konseho didto sa People’s Mansion, si Gob. Edgar Chatto mipadayag sa iyang tinguha nga makatukod og executive board sa Konseho aron may ikaabag sa mga pagpatuman sa mga buhaton sa Konseho.

Si Chatto, kinsa maoy Presidente sa Blood Council mibutyag nga dili siya makatugot nga angkonon ang lugar sa pagkapangulo ug unya ang Konseho u gang programa niini maghuwat na hinuon kanus-a makalugar ang gobernador.

Napulo ug duha ka sakop sa Konseho nga magalangkub sa Execuitive Board ang ikatambayayong sa Gobernador sa mga gimbuhaton sa bahan.

Napili atul sa pilay sila si Dr. Cesar Tomas Lopez isip Presidente ug si Dr. Juanita ARcaym, hepe sa laboratory department sa Gallares Hospoital ang Bise Presidente.

Napili nga Kalihim si Philippine National Red Cross (PNRC) Administrator Nenita Briones, samtang ang PNRC usab maoy secretariat sa Konseho base sa Administrative Order No. 002 series of 2010.

Sa pribadong sector, napili si Marietta Gasatan sa Bohol Chamber of Commerce and Industry isip mamahandi samtang ang manager sa PHILIPPINE Inormation Agency nga si Rey Anthony Chiu maoy press relations officer.

Auditor si Dr. Portia Reyes, hepe sa Department of Health sa Bohol.

Lakip usab nga gitumbok nga sakop sa Board of Directors sila si League of Municipalities of the Philippine Bohol Chapter ug Trinidad Mayor Roberto Cajes, Provincial pathologist nga nakabase sa Provincial Health Office nga si Dr. Jessica Socorro Yu, PSsupt Constantino Barot, Liga ng Mga Barangay President Board member Crspina Vergara u gang Philippine Army ubos ni Col. John Bonafos.

Ang Executive Board mao nay mohukom kanus-a tigumon ang full council alang sa strategic planning workshop ning buwan sa Febrero, matud ni Gov. Chatto. (30)

2012-01-19T14:16:00.000+08:00

Malakanyang, walay planong mopatuman og oil price ceiling

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 18 (PIA)--Walay plano ang Malakanyang nga mopatuman og price ceiling sa presyo sa mga produktong petrolyo, bisan pa sa bag-ong oil price hike sa mga kumpanya sa lana.

Sa usa ka press briefing sa Malacañang ganinang buntag, miingon si Presidential Spokesperson Edwin Lacierda nga adunay mga gihimong lakang ang gobyerno aron makuhaan ang epekto niini sa mga motorista.

Giingong gitun-an na usab sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) kun panahon na aron hatagan og pagtagad ang hangyo sa mga transport sector nga isaka na ang singil sa pletehan.

Gi-plantsa na usab sa gobyerno ang pagbuhi sa "Pantawid Pasada Program" (PPP), diin hatagan ang mga jeepney ug tricycle drivers og smart cards nga aduna lamang P1,000 aron magamit sa pagpalit nila og gasolina o diesel. (PIA-Bohol/ecb)

===========

Presyo sa produktong petrolyo, posibleng adunay rollback sa sunod semana

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 18 (PIA)--Posibleng adunay rollback sa presyo sa mga produktong petrolyo sa sunod nga Lunes o Martes.

Matud pa sa mga impormante gikan sa Department of Energy (DOE) ug mga kumpanya sa lana, sa ilang pagkwenta, naa sa P0.40 hangtud P0.45 ang posibleng iubos matag litro sa presyo sa gasolina samtang P0.20 hangtud P0.25 usab sa diesel.

Ang pag-ubos sa presyo sa lana tungod sa paglinaw sa tensyon sa Tungatungang Sidlakan

Gipahayag usab ni Energy Secretary Jose Rene Almendras nga dili na angay makurat pa ang publiko sa padayon nga pagsaka sa presyo sa produktong petrolyo tungod kay dugay na nilang gipahibalo nga magpadayon ang pagsaka niini tungod sa taas nga pagkonsumo ug nagkulang na ang gikuhaan niini.

Matud pa sa kalihim, gihimo na sa gobyerno ang nagkalain-laing lakang aron makuhaan ang grabeng epekto niini.

Giangkon ni Almendras nga wala silay mahimo aron mapugngan ang padayon nga oil price hike ug dili nila mahimong silotan ang mga oil company tungod kay deregulated naman ang presyo niini. (PIA-Bohol/ecb)

=========

LTO mipasidaan sa tagdumala sa

Tiggukod nga bus sa pag-undang

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Enero 18, (PIA) – Gibutyag ni Bohol Land Transportation Office Registrar Joel Maloloy-on nga ila na nga na-aksyonan ang reklamo kabahin sa mga manggigukod nga pasahero-ang bus nga nagbyahe-an sa Tagbilaran City-Tubigon.

Gani nga subay usab sa nahauna nga reklamong napasupot ngadto sa Bohol Provincial Peace and Order Council (PPOC), napamatud-an sa LTO nga tinuod ug dili tumo-tomo ang reklamo kabahin sa way kahadlok nga mga tigmaneho nga manggigukod aron lamangt makauna og punit sa pasahero.

Matud ni Maloloy-on, human sa ilang nasuta nga kamatuoran, ilan dayon nga gipahibalo ang mga tagdumala og tag-iya sa Citi Transport ug sa Super Five sa pagbadlong sa ilang mga tigmaneho aron dili masuspendir ang ilang mga prangkisa.

Ang nahisgutang mga bus nagbayahe-an sa Tagbilaran paingon sa Tubigon ug balik, nga kasagaran usab nga luwanan sa mga pasahero ug estudyante paingon sa syudad.

Gawas ning duha ka kompanya sa bus, may lain pang gihinganlan ni Maloloy-on nga ilang gipasidan-an kabahin sa pagpabolhot.

Ang Saint Jude Trans ug ang Clynn Trans, midawat usab sa pagbadlong gikan sa LTO tungod sa ilang peligroso nga kina-iya sa mga tigmaneho niini samtang anaa sa kadalanan.

Ang dalan sa mga nahisgutang ruta may nga dapit nga pi-ot, ug may mga delikado nga bahin nga mahimong makadugang sa kakuyaw sa mga pasahero.

Samtang dili ang LTO ang may dakung gahum sa pagpakansela sa prangkisang gihuptan sa mga operators, ang sugyot gikan sa LTO, mahimong makapa-aghat sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa tinud-anay nga pagkansela niini, matud sa usa ka kasaligang tinubdan. (3o)

2012-01-17T16:47:00.002+08:00

296 Filipino crew sa mitakilid nga barko sa Italy, mamaule na sugod karong adlawa

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 17 (PIA)--Gipaabot nga mamaule na sa Pilipinas sugod karong adlawa ang 296 Filipino crew sa barkong mitakilid sa Tuscany, Italy.

Matud pa ni Department of Foreign Affairs (DFA) Spokesperson Raul Hernandez sa usa ka radio interview, magbakasyon una ang mga Pinoy crew samtang ipahimotang ang bag-o nilang deployment sa mga mosunod nga buwan.

Una nang giseguro sa DFA nga luwas ang tanang crew ug gipaabot nga makagawas na usab sa tambalanan ang tulo ka Pinoy nga nabalian sa braso ug nag-hypothermia.

Gibutyag ni Hernandez nga gi-abaga na sa Costa Crociere, ang kumpanyang tag-iya sa cruise ship nga Costa Concordia, ang aksidente ug misaad nga mohatag og tabang sa mga crew sa barko.

Gawas niini, bayaran usab sa kumpanya ang mga nangawalang gamit sa mga biktima, motabang nga maalisdan ang mga nangawala nilang dokumento ug makigsabot sa nasud kalabot sa daling repatriation sa mga Pinoy. (PIA-Bohol/ecb)

_____________________

12th Ubi Festival buksan ugma

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 17 (PIA)--Buksan ugma ang ika-12 nga Ubi Festival agig pagsaulog sa lagutmon nga nahimo nang parte sa kabilin sa mga Bol-anon.

Ang kasaulogan karong tuig nagdala sa tema nga: "Ubi: Gasa sa Kinaiyahan, sa Katawhang Bol-anon Paga-ampingan".

Sugdan ang kalihokan ugma sa buntag sa usa ka motorcade gikan sa Provincial Capitol Annex Building paingon sa Plaza Rizal diin usa ka opening program ang ipahigayon sa alas 9 sa buntag.

Ang Ubifest, usa ka tinuig nga kapistahan agig pagsaulog sa lagutmon aron pagsugat sa tinuig usab nga ubi harvest.

Ang maong kalihokan gipasiugdahan sa kagamhanang probinsiyal pinaagi sa Office of the Provincial Agriculturist, sa pakig-alayon sa Department of Agriculture pinaagi sa Bohol Agricultural Promotion Center, Agricultural Training Institute ug sa Central Visayas Integrated Agricultural Research Center – Bohol Experimental Station, ug ubang ahensya sa nasudnong kagamhanan.

Ang 12th Ubi Festival ipahigayon sa Plaza Rizal samtang sa Acasia Garden sa Provincial Capitol Grounds usab ang festival venue.

Ang Ubifest modagan hangtud sa Biyernes diin ipahigayon ang closing ug awarding ceremonies apan magpadayon ang product display hangtud sa Sabado, Enero 21.

Ang product display magpakita sa nagkalain-laing ani sa ubi sa mga mag-uuma gikan sa mga mosalmot nga mga lungsod sa Bohol. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-16T16:47:00.001+08:00

Pilipinas, '8th friendliest country'

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 16 (PIA)--Napamatud-ang epektib ang slogan sa Department of Tourism nga "It's more fun in the Philippines human mapili ang Pilipinas isip ika-walo nga "friendliest country" sa resulta sa HSBC Expat Explorer Survey.

Matud pa ni Deputy Presidential Spokesperson Abigail Valte, gipamatud-an lamang sa maong survey nga dili ang gobyerno ang nagbutang sa nasud isip ika-8 sa "friendliest country" apan usa ka 'third party assessment'.

Sa maong survey, gipangutana ang naa sa 3,385 expats sa 100 ka nasud sa tibuok kalibotan diin nahimong pang-walo ang Pilipinas.

Ang ranggo sa mga nasud gi-base sa mga mosunod nga kategorya: katakos nga makig-amigo sa mga locals o katawhan; kalampusan sa pagtuon og lengguwahe sa mga locals; katakos sa pakig ingon-ingon ug kampante sa bag-ong kultura.

Matud pa sa survey, ang Pilipinas usa ka nasud sa "friendly wallets" diin kadaghanan sa mga "expatriates" ang nagbaton og access sa mga luho o luxuries apil na ang domestic staff, swimming pools, ug nakapalit pa sila og properties.

Ang New Zealand ang nanguna sa survey diin nakakuha kini og labing taas nga puntos sa upat nga gihatag nga kategorya. (PIA-Bohol/ecb)

________________________

Kampanya batok sa ginadiling droga, hingusgan pa sa PNP ug PDEA

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 16 (PIA)--Hingusgan pa sa Philippine National Police (PNP) ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) ang ilang kampanya batok sa iligal nga droga gumikan sa pagkuyanap niini dinhi sa lalawigan sa Bohol ilabi na sa lungsod sa Panglao.

Matud pa nilang Police Provincial Director Constantino Barot Jr. ug PDEA-7 Regional Director Jigger Montallana nga palapdan pa nila ang ilang kampanya batok sa illegal nga droga dinhi sa lalawigan sa Bohol.

Kini, isip tubag sa panawagan ni Gob. Edgar M. Chatto nga mapakgang na gayud ang mga tiggamitan og ginadiling drogas nga maoy gamut sa tanan matang sa dautan sa usa ka komunidad.

Gitinguha ni Montallano ang pagbutang og mga K-9 units nga magamit sa mga pwerto ug tugpahanan nga maoy gihimo karon nga agianan sa drogas nga mosulod sa Bohol gikan sa mga kasikbit nga mga probinsiya.

Gibutyag usab ni Montallana nga angay usab bantayan ang mga isla sa Bohol nga posibleng dungguan sa mga ginadiling drogas.

Si Col. John Bonafos, commander sa 802^nd Infantry Brigade mipasalig usab nga tabangan ang PDEA sa pagsumpo sa iligal nga droga ug misaad nga makig-alayon sila sa Philippine Coast Guard sa pagbantay sa mga pwerto sa probinsiya.

Samtang ang Bohol Chamber of Commerce and Industry (BCCI) miduso sa pagpabalik sa information drive batok sa illegal drugs sa mga tunghaan.

Kining maong kampanya nanginahanglan sa tabang sa komunidad nga maoy mo abag sa pagsumpo sa sindikato dinhi sa tunga-tungang Kabisay-an. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-11T16:30:00.002+08:00

DepEd, nanawagan alang sa sayong pagparehistro sa SY 2012-2013

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 11 (PIA)--Nanawagan ang Department of Education (DepEd) nga iparehistro na sa mga pampublikong tunghaan ang mga estudyante sa kindergarten, elementarya ug high school nga motungha alang sa school year 2012-2013.

Matud pa ni Education Secretary Bro. Armin Luistro, sa Enero 28, Sabado, ipahigayon ang pagparehistro sa tanang mga pampublikong tunghaan.

Giingong partikular nga kinahanglang iparehistro ang bag-ong mosulod sa kindergarten, grade one ug first year high school student, apil na usab ang mga transferee.

Gi-aghat usab nila ang mga ginikanan sa mga out-of-school youth ug mga kabataang adunay kakulian sa panglawas nga iparehistro pa gihapon kini bisan dili pa sigurado kun makatungha kini sa eskwela.

Pasabot sa kalihim, adunay gihikyad silang mga programa aron matudluan pa gihapon ang maong mga estudyante sama sa mobile teachers ug kariton classrooms.

Matud pa ni Luistro nga mahinungdanon nga marehistro og sayo ang mga estudyante aron makahimo ang DepEd og saktong pagpangandam alang sa pag-abli sa klase. (PIA-Bohol/ecb)

______________________

Alert level sa South Sudan, gi-isa sa Level 3 sa DFA

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 11 (PIA)--Giisa na sa Department of Foreign Affairs (DFA) sa crisis alert level 3 ang sitwasyon sa South Sudan human sa nagka-grabeng kagubot didto.

Matud pa ni Foreign Affairs Secretary Albert F. del Rosario, ubos sa crisis alert level 3, ipatuman ang voluntary repatriation diin abagahon sa gobyerno ang galastohon sa mga Pilipinong modesisyon nga mobiya na sa South Sudan ug mobalik na sa Pilipinas.

Sunod niini, ipatuman usab sa Department of Labor and Employment (DOLE) ang deployment ban dungan sa pagtambag sa tanang mga Pilipino nga likayan na ang pagbiyahe sa maong nasud.

Gimando na sa DFA sa Philippine Embassy sa Cairo, nga maoy nagsakop sa South Sudan, aron ipatuman ang voluntary repatriation.

Gibanabanang adunay 150 ka Pilipino sa South Sudan nga kadaghanan mga overseas Filipino workers (OFWs) nga nagtrabaho sa mga construction company. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-10T16:18:00.003+08:00

Ekonomiya, mo-uswag sa 2012 – Palasyo

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 10 (PIA)--Giseguro karon sa Malacañang sa publiko nga mo-uswag ang ekonomiya sa nasud ning tuig 2012 taliwala sa nigawas nga survey nga miingon nga mihinay ang ekonomiya sa miaging tuig.

Sa survey sa Pulse Asia, giingong 38 porsyento sa mga Pilipino ang nagtuo'ng mihinay ang ekonomiya sa tuig 2011 kun itandi sa 2010.

Ang maong survey nga gihimo niadtong Nobyembre 10-23, 2011, miingon usab nga 18 porsyento lamang ang nagtuo nga mi-uswag ang dagan sa ekonomiya.

Matud pa ni Deputy Presidential spokesperson Abigail Valte, gipaabot nilang mokunhod ang maong numero sa mosunod nga mga adlaw ilabi na nga 'frontloading' na aron mapauswag ang ekonomiya karong tuiga.

Dugang pa ni Valte, ang maong survey usa lamang ka snapshot sa sentimiyento sa mga na-survey ug wala nagpasabot nga repleksyon kini sa tinuod nga kahimtang sa ekonomiya sa nasud.

"As surveys go, it's always a snapshot of the sentiment of the people surveyed at that particular period in time. We would also like to see those numbers go down which is why we have hit the ground running for 2012," matud pa ni Valte. (PIA-Bohol/ecb)

___________________________

Bag-ong hepe sa PAF, gihinganlan na

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 10 (PIA)--Gitudlo karon ni Presidente Benigno "Noynoy" Aquino III si M/Gen. Lauro Catalino dela Cruz isip bag-ong commanding general sa Philippine Air Force (PAF).

Kini human sa pagretiro ni Lt. Gen. Oscar Rabena, gihinganlan nga commander-in-chief si Dela Cruz isip mosunod nga hepe sa PAF.

Si Dela Cruz usa ka miyembro sa Philippine Military Academy Class of 1980.

Sa wala pa gitudlo sa pinakataas nga posisyon sa PAF, si Dela Cruz nangatungdanan isip chief of air staff ug kanhi commander sa 205th Tactical Helicopter Wing.

Si Dela Cruz adunay diploma gikan sa Massey University sa New Zealand ug Master's Degree in Management.

Ganinang buntag, gitambungan ni Presidente Aquino ang turn-over ug retirement ceremonies kang Rabena sa Villamor Air base, Pasay City. (PIA-Bohol/ecb)

___________________________

Gobyerno, nangandam na sa pagrasyon sa petrolyo kun mosamot ang sitwasyon sa Middle East

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 10 (PIA)--Nangandam na ang gobyerno sa posibleng pagrasyon sa mga produktong petrolyo kun mosamot ang tensyon sa Tunga-tungang Sidlakan.

Kini tungod kay 80 porsyento sa suplay sa lana sa Pilipinas moagi man sa Strait of Hormuz, ang dagat nga gi-praktisan og missile sa Iran.

Matud pa sa Department of Energy (DOE), kun maule man sa rasyon ang mga panghitabo, mahimong prayoridad sa gobyerno ang mga emergency vehicle sa ospital ug pulis, apil na usab ang pampublikong sakyanan.

Gipahibalo na usab ang mga transport leader nga daku ang isaka sa presyo sa diesel ug gasolina bisan unsang oras gikan karon.

Mosaka halos P2 ang presyo matag litro sa gasolina ug P1.50 sa diesel. (PIA-Bohol/ecb)

____________________________

Bag-ong amnesty program sa SSS alang sa mga loan penalties, ilusad sa Abril

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 10 (PIA)--Ilusad sa Social Security System (SSS) sa Abril ang bag-ong amnesty program alang sa mga loan penalties.

Ubos sa maong programa nga magsugod sa Abril 2, ang kinahanglang bayaran lamang sa mga miyembro mao ang unpaid principal ug interes ug dili na ang kinatibuk-ang kantidad sa penalties.

Kini kun dili nila sala ang pagbaton sa maong loan delinquency.

Matud pa sa Information Officer sa SSS dinhi sa Bohol nga si Ian Mision, usa sa makapahimos sa bag-ong amnesty program kadtong mga miyembrong gikaltasan ang suholan apan wala na-remit sa ilang mga amo ang ilang mga bayad sa loan.

Dili na usab kaltasan og penalties ang death benefit sa mga beneficiary sa mga namatay nga borrower. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-09T16:26:00.001+08:00

Mga LGU's nga apil sa DENR geohazard map, pulongon sa DILG

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 09 (PIA)--Planong pulongon sa Department of the Interior and Local Government (DILG) sa katapusang semana sa Enero o unang semana sa Pebrero ang mga opisyal sa lugar nga kuyaw sa landslide ug flashflood nga gitumbok sa Mines and Geosciences Bureau (MGB) sa Department of Environment and Natural Resources (DENR).

Sa usa ka radio interview, gipahayag ni DILG Secretary Jesse Robredo nga ipatawag nila ang mga lokal nga opisyal nga namuno sa mga natumbok nga lugar ug dungan nila kini pagapulongon.

Kalabot usab sa nahitabong landslide sa Pantukan, Compostela Valley, miingon si Robredo nga nadesisyona nang ipasirado ang mga tunnel nga kuyaw ug puwersahan na usab nilang ibakwit ang mga residenteng naa sa danger areas aron maguba na kini sa Armed Forces of the Philippines (AFP) ug Philippine National Police (PNP) ug dili na nila mahimong balikan pa.

Gawas sa tunnel sa Pantukan, susihon usab ang uban pang tunnel sa Compostela Valley nga kinahanglan nang ipasirado o selyuhan. (PIA-Bohol/ecb)

______________________________

Oil distributors sa Bohol, mi-kompirmar sa laing pagsaka na usab sa presyo sa lana

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 09 (PIA)--Gipaabot na usab ang laing pagsaka sa presyo sa lana dinhi sa lalawigan sa Bohol.

Ang oil distributors dinhi sa Bohol mi-kompirmar nga nadawat na nila ang pahimangno gikan sa kaulohan ug nagpaabot na lamang sa tukmang petsa sa pagpatuman niini bisan unsang orasa sulod ning semanaha.

Usa sa gikatahong hinungdan mao ang pagsaka sa presyo sa world market. I-dugang pa usab niini ang padayong kagubot sa mga nasud sa Bahrain ug Syria.

Ang mga oil companies sa nasud nakadawat og mga komentaryo ug pagsaway gikan sa mga motorista ug mga militanteng grupo nga mibahad sa pagpahigayon og mga lihok-protesta sa nagkalain-laing bahin sa nasud.

Kahinumdoman nga niadtong Martes sa miaging semana, pipila ka mga kompanya sa lana ang nipasaka sa presyo sa lana.

Sa iyang bahin, si Gob. Edgar Chatto mipasalig sa mga Bol-anon nga ang gimugna'ng review team sa Department of Energy (DOE) nga gipangunahan sa Director sa DOE-Oil Industry Management Bureau nga si Zenaida Monsada, nagsugod na sa paghimo ug mga rekomendasyon sa pagsulbad sa taas nga presyo sa lana dinhi sa Bohol kun itandi sa atong mga silingan'g lalawigan. (PIA-Bohol/ecb)

_________________________

PNP, AFP andam kanunay sa bahad sa mga rebeldeng komunista

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 09 (PIA)--Ang Bohol Police Provincial Office (BPPO) mipasalig sa katawhan nga ang tibuok pwersa sa kapolisan dinhi sa lalawigan sa Bohol andam kanunay alang sa daku nga opensibang operasyon nga gikatahong ilusad sa Communist Party of the Philippines ning tuiga.

Si Police Provincial Director Constantino Barot Jr. mibutyag nga nakadawat sila og kasayuran gikan sa nasudnon nilang buhatan kabahin sa hulga nga gi-deklarar sa miaging pagsugat sa Bag-ong Tuig sa CPP-NPA.

Kahinumdoman nga gipanghambog sa mga rebeldeng komunista nga nisaka ang ilang recruitment o pagpanguha og mga sakop ug mihulagway sa tuig 2011 nga usa ka malamposon nga tuig alang kanila.

Samtang gipahayag ni Col. John Bonafos, ang Commander sa 802^nd Brigade atol sa iyang pagsugat sa paghidangat dinhi sa lalawigan sa miaging semana sa usa ka kumpanya sa 6^th Special Forces human sa ilang tulo ka buwan nga test mission sa Negros Oriental nga nagpabiling luwas pa ang lalawigan batok sa mga rebelde.

Kini matud pa ni Bonafos tungod kay hangtud karon, wala pay kamatuoran ang mga gikataho nga adunay mga bag-ong nawong nga nasiplatang naglihok sa pipila ka mga hilit nga barangay sa Bohol ug padayon pa nga gihimuan kini og mga pakisusi. (Elvira Bongosia/PIA-Bohol)

2012-01-06T16:39:00.001+08:00

DOT, mipagawas na sa bag-ong tourism campaign

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 06 (PIA)--Pormal nang gipagawas sa Department of Tourism (DOT) ang campaign slogan sa nasud aron mas makadani pa og mga turista, lokal man o langyaw.

Sa usa ka press conference, gibutyag ni Tourism Secretary Ramon Jimenez nga ang bag-ong tourism campaign mao ang "It's More Fun in the Philippines" alang sa mga turistang langyaw ug "Number 1 for Fun" usab ang kampanya alang sa mga lokal nga turista.

Dugang pa ni Jimenez, mosentro ang kampanya dili lamang sa mga nindot nga talan-awon sa nasud apan apil na usab ang mahimong himuon sa nasud isip turista.

Giingong yano lamang ang maong kampanya apan matinud-anon ug nagpadayag kini sa maayong pamatasan sa mga Pilipino.

Giangkon usab ni Jimenez nga naulahi ang Pilipinas sa tourism market, mao nga kini na ang solusyon aron makadani og mas daghang turista sa nasud.

Mogamit ang DOT sa mga social networking site sama sa Twitter ug Facebook aron mas mapaila-ila pa ang kanindot sa nasud. (PIA-Bohol/ecb)

____________________________

Pamunuan sa LMP gitunol na ni Imboy kang Cajes

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 06 (PIA)--Gitunol na ni Mayor Rosemarie Imboy sa Loay ang katungdanan sa pagkapangulo sa Liga sa mga Mayor sa Bohol ngadto ni Mayor Roberto Cajes sa Trinidad.

Kini human mitamod si Imboy sa kasabotan nila ni Cajes nga magtunga sila sa katungdanan sa League of Municipalities of the Philippines, Bohol Chapter. (LMP-Bohol).

Ang pagtugyan sa katungdanan gihimo gahapon sa Governor's Mansion, dinhi sa syudad sa Tagbilaran human sa gihimong tigum sa Executive Committee sa LMP

Gisaksihan kini nilang Gov. Edgar Chatto, Vice Gov. Concepcion Lim, Provinvial Administrator Abeleon Damalerio ug Board Member Brigido Imboy.

Gibutyag ni Mayor Cajes nga basi kini sa ilang kanhi nga gikasabotan nga ang termino ni Mayor Imboy sa pagkapangulo sa LMP-Bohol Chapter kutob lamang sa Disyembre 31, 2011 ug sugod sa Enero 2012, si Mayor Cajes na usab ang mosugod sa pangatungdanan.

Matud pa usab ni Imboy nga bisan iya nang gibuhian ang maong katungdanan sa pagkapangulo sa LMP, magpabilin pa gihapon nga iyang kuptan ang katungdanan sa pagka-mamahandi sa nasudnon nga pundok sa LMP. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-05T16:37:00.001+08:00

Adunay manubag sa ComVal landslide – Palasyo

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 05 (PIA)--Giseguro karon sa Malacañang nga adunay manubag sa nahitabong trahedya sa Napnapan, Pantukan, Compostela Valley diin 25 na katawo ang kumpirmadong namatay ug daghan pa ang nangawala.

Matud pa ni Presidential Spokesman Edwin Lacierda, imbestigahan ang landslide ug nganong daghan ang casualties.

Sigun pa kang Lacierda, dugay nang gimandu ang forced evacuation apan wala kini gihimo sa local government unit (LGU).

Dugang pa ni Lascierda, ila usab tinuon kun nganong nagpadayon pa gihapon ang small-scale mining bisan pa sa suspension sa pagpagawas og mining permit niadto pang Abril 19, 2011.

Gitumbok ni Lacierda nga lisod dawaton ang palusot sa LGU nga layo ang lugar ug nagmagahi ang mga residente mao nga wala napatuman ang evacuation. (PIA-Bohol/ecb)

____________________________

FOI Bill, gi-endorso na ni PNoy

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 05 (PIA)--Human sa serye sa konsultasyon, pormal nang gi-endorso gahapon ni Presidente Benigno 'Noynoy' Aquino III ang kontrobersyal nga Freedom of Information Act (FOI).

Ang "go signal" ni Aquino nga iduso sa Malacañang ang suporta sa FOI bunga sa duha ka oras nga pakigpulong niini sa mga cabinet members gahapon nga maoy gitahasan niyang mohimo ug pagtuon ug konsultasyon sa mga stakeholders kalabot sa maong hisgotanan.

Kahinumdomang nagduhaduha ang Pangulo nga suportaan kaniadto ang FOI bill tungod sa kahadlok nga maabuso ang katungod sa publiko sa information access.

Bisan pa niini, gipahibalo gahapon ni Presidential Communications Operations Office Undersecretary Manolo Quezon nga human ang pakigpulong nila sa Pangulo, giingong nidesisyon na kining suportahan ang balaodnon agig suporta na usab sa kadaghanang uyon niini.

Gawas pa, adunay kondisyon si Aquino kalabot niini nga dili ipadayon ang balaodnon sa Information Commission ug magbutang og limitasyon sa information access sa publiko kun magbutang kini sa kakuyaw sa peace and order ug seguridad sa nasud.

Gipaabot usab sa Malacañang nga mapasar dayon sa 15th Congress ang FOI bill apan giingong dili na kinahanglan pang isertipika kini isip "urgent bill" tungod kay naa na kini sa committee level sa Kamara.

Ang FOI bill mag-awtorisa sa publiko nga magbaton og access sa mga records sa government transactions, pakigpulong, ug uban pang gitakda sa Konstitusyon. (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-04T16:52:00.000+08:00

DSWD mipalig-on sa mekanismo

Pagsumbong sa abuso sa 4Ps

By: Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan 4, (PIA) – Dili tanang nalista sa mga benepisaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) permanenteng anaa na sa listahan.

Gani, kon ang dul-an sa duha ka libo nga reklamo nga nadawat sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) ang basehan, may timailhan nga makunhoran pa gayud ang mga benepisaryo sa 4ps.

Hinuon, gipasabut sa DSWD nga ang mga nareklamo, kadto lamang may kalabutan sa mga dili angayan nga modawat apan napasulod sa listahan sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program dinhi sa Central Visayas.

Ang mga reklamo gipa-agi sa bag-ong Grievance Redress System (GRS), matud sa tinubdan sa DSWD.

Mga reklamo kabahin sa wala pagsubay sa mga kondisyones sa 4Ps, dili angayan ug mga dili kwalipikado nga mga benepisaryo lakip na ang mga tigpatuman sa programa nga namintaha alang sa ilang personal nga kaayohan ug benepisyo.

Matud ni Aileen Lariba, information officer sa 4Ps, ang GRS gipahimutang aron kahatagan og sistema og pamaagi ang paglimpyo sa programa as mga benepisaryong napasulod apan dili diay angayan.

Tungod sa GRS, 814 na ka banay nga nasakop sa 4Ps and nataktak sa listahan, dugang ni Lariba.

Gani, aron maseguro ang kasaligan ug dayag nga solusyon sa mga reklamo kabahin sa 4ps, gibutyag ni Lariba nga ang National Advisory Committee mipalusot sa usa ka resolusyon nga mahimong makapadali sa pagresolbar sa mga suliran ug sa pagdali sa paglinis sa listahan sa mga benepisaryong gitumong sa conditional cash transfer sa kagamhanan.

Ang natumbok nga resolusyon sa NAC, giingon nga naaprobahan na usab sa Kalihim sa DSWD, Corazon Soliman.

Tungod niini, kadtong mga benepisaryong mapamatud-an nga miprenda sa sa ilang cash cards o migami niini isip collateral sa mga utang o pahuwam, mahimong mataktak dayon ug wala nay apelar niini.

Sa laing bahin, ang resolusyon milangkob usab sa pagkataktak sa listahan kon mapamatud-an nga may tinuyo nga paghatag sa kasayuran aron makabanepisyo o ang pagpasumangil aron makuha ang benepisyo sa lain.

Ang resolusyon may silot usab nga gilatid alang sa Local Government unit, sa partner agencies ug mga tigpatuman sa 4Pskinsa mapamatud-an nga nakalapas sa kasabutan. (30)

==========

Hisgutanan sa basura

Ilubong karong tuiga

By: Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan 4, (PIA) –Lakip sa laraw ni Gobernador edgar Chatto ning tuig ang paghimo og katapusang pagtak-op ang hisgutanan sa paghipos sa basura.

Didto sa tigum sa Ecological Solid Waste Management Council (ESWMC) sa Crabhouse sa milabay nga semana, si Chatto mipalanog sa iyang tinguha nga hugpongon ang mga kalungsuran sa hiniusang solusyon sa pagseguro nga solbaron ang suliran sa basura ning tuig.

Kini bisan pa sa nagkalanog nga paglantugi sa hisgutanan sa way tataw nga programa paghipos sa basura.

Sa tumong nga sugdan ang solusyon sa mga panimalay nga kasagaran naglabay sa basura sa usa lamang ka sudlanan, si Chatto miaghat sa pagbahig.

Gawas pa, gimandu na ni Chatto ngadto sa Kapitolyo ang pagbahig sa mga basura nga malata, di malata ug delikado aron kadto lamang dili na malata ug delikado ang hiposon sa mga basurero ngadto sa mga garbage facilities.

Kini usab samtang gibutyag sa Bohol Environment Management Office nga usa lang ka lungsod ang may tinud-anay nga tinubdan sa pundo pinaagi sa special account alang sa programa sa basura.

Matud ni Maria Socorro Trinidad, ang lungsod sa Jagna lamang ang nakahimo og special account alang sa ilang tinud-anay nga programa sa basura.

Kasagaran sa mga lungsod, may nahimo man sa ilang mga ESWM, ang ilang budget natipo sa lang gihapon sa 20% development funds mao nga dili matutokan ang mga tinuig nga buhaton, matud ni Trinidad.

Tungod niini, walay detalyado nga breakdown sa budget ug walay tino nga pundo nga kasaligan alang sa programa, matud sa ubang sakop sa Council, sumpay niya.

Samtang daghang mga katawhan ang nagtagawtaw kabahin sa kawalay tinud-anay nga programa paghipos sa basura, gibutyag ni Trinidad nga dyutay lang ang mga lungsod nga estrikto sa pagbahig sa basura gikan sa mga balay.

Ang pagbahig sa basura gikan sa tinubdan sa mga balay, dako og ikatabang aron makunhoran ang basurang hiposon alang sa mga Materials recovery facilities, matud ni Trinidad.

Si Trinidad, kinsa sakop sa Secretariat sa bahan nga naghimo og assessment sa kalungsuran, mipalanog sa tigum nga may mga LGU man nga nagtudlo sa ilang ESWM focal person, ang pagtudlo wala kuyogi og mga papeles nga maoy maghimo sa natudlo nga makatubag sa tanang suliran.

Gani, segun sa nasayran sa team, natukod man ang ESWM board sa kalungsuran, walay mapakita nga minutes sa ilang mga tigum ang kasagaran.

Segun sa Secretariat, 15 lamang ka lungsod sa Bohol ang may lehitimo nga plano alang sa ESWM ug napalusot sa mga Sangguniang Bayan ug napangabaga sa Municipal Planning and Development Office.

Supak man sa balaod, may mga kalunguran pa gihapon nga nagtinir og mga open dump, inay sanitary landfill, butyag niya. (30)

2012-01-04T16:21:00.001+08:00

'Tetanus Watch' gideklarar sa DOH

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 04 (PIA)--Gideklarar pagbalik sa Department of Health (DOH) ang "Tetanus Watch" tungod sa padayong pagsaka sa gidaghanon sa mga nabiktima sa paboto ug naigo sa saag nga bala sa pagsugat ug mismong adlaw sa Bag-ong Tuig.

Sa pinakaulahing talaan sa DOH, misaka na ngadto sa 854 ang natalang biktima sa pabuto.

Ang 823 niini ang nabiktima sa legal nga paboto samtang 26 ang naigo sa saag nga bala ug lima ang nakatulon og pulbura sa paboto.

Duha na ang natalang namatay ug pinakaulahi ang upat ka buwang masuso nga aksidenteng naigo sa boga o PVC pipe sa iyang 6-anyos nga igsuon sa Bacolod.

Giangkon sa DOH dili kaayo epektibo ang ilang kampanya batok sa paboto.

Tungod niini, giduso sa ahensiya ang pagrebisa sa Republic Act (RA) 7183 o Firecracker Law.

Gihingusgan na usab sa DOH ang pakig-alayon sa nagkalain-laing ahensiya sa gobyerno sama sa Philippine National Police (PNP), Department of Trade and Industry (DTI) ug sa mga lokal nga kagamhanan.

Samtang nanawagan usab ang DOH sa mga nabiktima sa paboto nga magpadapat og "anti-tetanus" aron malikayan ang impeksyon. (PIA-Bohol/ecb)

____________________________________

DOLE, nipasidaan sa mga recruiter nga magpadala og OFW sa Syria

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 04 (PIA)--Nipasidaan ang Department of Labor Employment (DOLE) sa mga employment agency nga pahamtangan gayud og silot ang bisan kinsang mag-recruit og mga Overseas Filipino Worker (OFW) aron ipadala sa Syria.

Sa usa ka radio interview sa tigpamaba sa DOLE nga si Nikon Fameronag, gikumpirmar na nila ang taho nga aduna pa gihapo'y mga recruiter nga nagpadala og mga OFW sa Syria bisan aduna nay gipatuman nga deployment ban didto tungod sa nagka-grabeng kagubot.

Dugang pa ni Fameronag, nakig-alayon na sila sa Department of Foreign Affairs (DFA) ug Overseas Workers Welfare Administration (OWWA) aron mapahamtangan og silot ang mga recruiter nga wala mosunod sa deployment ban.

Nanawagan usab ang DOLE sa mga Pinoy sa Syria nga dili na magmagahi pa ug mosunod na sa gipatuman nga mandatory repatriation sa gobyerno. (PIA-Bohol/ecb)

_______________________________________

DOE, nakapili na sa mga mo-audit sa libro sa 'Big 3'

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 04 (PIA)--Nakapili na ang Department of Energy (DOE) sa mga tawong mo-umol sa audit team nga mo-audit sa libro sa tulo ka dagkong kumpanya sa lana aron mahibaw-an kun makatarungan o nag-overprice sa presyo sa gasolina.

Sa usa ka radio interview kang Energy Secretary Jose Rene Almendras, miingon kini nga dili pa pinal ang maong listahan tungod kay gusto pa sa ubang nominado nga paaboton nga matapos ang gihimo nilang terms of reference (TOR) aron mahibaw-an kun unsa ang ilang i-audit.

Apil sa mga napili alang sa audit team silang University of the Philippines (UP) Professor Ben Diokno nga usa ka ekonomista, apil na usab silang Winnie Monsod ug Vic Abola, Rene Azurin gikan sa academe.

Si Atty. Vigor Mendoza nga maoy napili sa transport sector, Tammy Lepana ug Dexter Ortega nga girekomendar sa Philippine Institute of Certified Public Accountants (PICPA), Jesus Estanislao gikan sa business community, apil usab sila Raul Concepcion ug Jose Pepito gikan sa National Council for Consumer Affairs.

Giingong nangayo usab sila og rekomendasyon gikan sa media pinaagi sa Philippine Center for Investigative Journalism (PCIJ) ug Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas (KBP) ug Economic Journalists Association of the Philippines (EJAP). (PIA-Bohol/ecb)

2012-01-03T16:16:00.001+08:00

Palasyo: Walay bag-ong buhis nga ipatuman

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 03 (PIA)--Gitataw sa Malakanyang nga wala una'y bag-ong buhis nga ipatuman karon.

Matud pa ni Presidential Spokesperson Edwin Lacierda, naglaraw na lamang ang gobyerno nga amyendahan ang gipatuman karon nga tax measures sama sa sin taxes aron mosaka ang koleksyon sa buhis.

Dugang pa ni Lacierda, dili na gustong dugangan pa sa gobyerno ang kalisod nga gipas-an sa mga taxpayer ug giingong kinahanglan lamang nga masolusyunan ang mga buslot sa sistema sa pagpangolekta sa buhis.

Una nang niawhag ang World Bank sa gobyerno sa Pilipinas nga pasakaan ang bahin sa excise taxes sa tobacco ug alcohol nga naa sa 1.3 porsiyento sa gross domestic product (GDP) sa umaabot nga lima ka tuig.

Nagtuo ang WB nga ang maong lakang dili lamang makapasaka sa income share ngadto sa nasudnong panudlanan apan ang dugang revenues mahimong gamiton aron pag-abaga sa programa sa health services ug social protection sa nasud. (PIA-Bohol/ecb)

______________________

Biktima sa paboto, 739 na; total ban sa mga paboto giduso

TAGBILARAN CITY, Bohol, Jan. 03 (PIA)--Giangkon sa Department of Health (DOH) nga pakyas kini sa ilang anti-firecrackers campaign tungod sa gidaghanon sa mga nabiktima sa paboto ug aduna pay namatay.

Sa pinakaulahing talaan sa DOH, 739 ang gidaghanon sa mga nabiktima sa paboto diin 712 ang naigo sa firecrackers, 22 ang biktima sa saag nga bala ug lima ang nakatulon og pulbura sa paboto.

Apan gibutyag ni Health Assistant Secretary Dr. Eric Tayag nga adunay 10 anyos nga namatay sa Paulino Garcia Memorial Medical Center sa Cabanatuan City, Nueva Ecija human mabuthi sa gipunit nga paboto diin naputol ang kamot niini, nabali ang mga gusok ug nasunog ang tibuok lawas.

Ang piccolo pa gihapon ang nag-unang hinungdan sa pagkasamad, sunod ang kwitis, fountain, five star ug luces.

Molanat pa hangtud sa Enero 5 ang pag-ihap sa DOH sa mga nabiktima sa paboto.

Tungod sa gidaghanon sa mga biktima sa paboto, giduso na sa DOH ang total ban sa mga paboto.

Bisan ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) miduso usab sa total ban sa mga paboto sa nasud tungod sa kakuyaw nga dala niini sa panglawas ug kinaiyahan.

Matud pa sa DENR, daghang hugaw ang nagpabilin sa hangin tungod sa mga paboto niadtong Bag-ong Tuig.

Nasuta nila nga gikan sa standard nga 150 micrograms per normal cubic meter, mikabat sa 995 micrograms ang nahabiling particulate matter o hugaw sa hangin niadtong kadlawon sa Bag-ong Tuig. (PIA-Bohol/ecb)

2011-12-29T16:37:00.003+08:00

$500-M WB grant, gamiton alang sa mga biktima sa bagyong Sendong

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 29 (PIA)--Gidawat na karon sa gobyerno ang $500 milyon nga 'grant' gikan sa World Bank (WB) nga gamiton sa pagbangon sa mga biktima gikan sa kadaot nga gibilin sa bagyong Sendong.

Sa usa ka radio interview ni Budget Sec. Butch Abad, gitawag nga 'Catastrophe Drawdown Option' ang maong pahulam aron mapadali pa ang recovery activities sa amihanang bahin sa Mindanao.

Matud pa ni Abad, halos dili mabati ang obligasyon sa maong pahulam nga nagkantidad og halos P20 bilyon tungod kay pagabayaran man kini sulod sa 25 ka tuig.

Imbes nga 6-8 percent, giingong 1 percent lamang ang interest rate nga pagabayaran niini sa Pilipinas.

Samtang, gitataw usab ni Abad nga wala pa nahilabti ang 2012 national budget sa pagresponde sa kalamidad.

Ang kapin sa P1 bilyon nga napagawas na sa Department of Social Welfare and Development (DSWD), gikan pa sa 2011 calamity fund ug savings sa national budget. (PIA-Bohol/ecb)

________________________________

DOH, nilusad sa 'Goodbye Paputok' campaign

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 29 (PIA)--Gilusad sa Department of Health (DOH) ang kampanyang "Goodbye Paputok".

Matud pa ni Health Secretary Enrique Ona, imbes magpaboto, magpatugtog na lamang og CD recording sa nagkalain-laing paboto ug kusog nga musika aron dili na madugangan pa ang mga biktima sa paboto.

Gisugyot sa DOH nga mangita na lamang og dili makuyaw nga paagi sa pagsaba-saba aron dili maperwisyo sa mga paboto.

Sa talaan sa DOH, nikabat na sa 141 ang gidaghanon sa mga biktima sa paboto gikan Disyembre 21 hangtud gahapon, Disyembre 28.

Matud pa sa DOH nga posibleng mosaka pa ang gidaghanon niini tungod sa wala nila paggamit og mga "scare tactics" o mga poster nga nagpakita sa mga naputol nga kamot ug tiil tungod sa paboto.

Katambayayong sa DOH ang Philippine National Police (PNP) sa pag-monitor sa mga gibaligyang paboto karon samtang nagkaduol na ang bisperas sa Bag-ong Tuig. (PIA-Bohol/ecb)

_________________________________

PAGASA: Maulan nga Bag-ong Tuig

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 29 (PIA)--Gipaabot nga maulan ang Bag-ong Tuig.

Matud pa ni Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) Weather Forecaster Sonny Pajarilla, posibleng mahimong maulan ang pagsugat sa Bag-ong Tuig tungod sa Northeast Monsoon o hanging amihan nga nagdala sa bugnaw nga hangin gikan sa Siberia ug China.

Giingong masinati ang pag-ulan sugod Disyembre 31 hangtud sa Enero 2 mao nga gitambagan ang publiko sa pag-amping ilabi na ang mga mangingisda.

Dugang pa ni Pajarilla nga magdala usab ang hanging amihan sa kusog ug bugnaw nga hangin hangtud sa Pebrero sa sunod tuig.

Giingong posible usab nga ma porma ang usa ka naumol nga bati nga panahon sa dili pa matapos ang tuig. (PIA-Bohol/ecb)

__________________________________

SWS: Mas daghang Pinoy ang mosugat sa 2012 nga puno sa paglaum

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 29 (PIA)--Bisan pa sa dili maayong global economic forecast tungod sa mga miaging kalamidad ug krisis sa nasud, puno sa paglaum ang kadaghanan sa mga Pinoy sa ilang pagsugat sa Bag-ong Tuig.

Kini ang migawas sa pinakabag-ong survey nga gihimo sa Social Weather Stations (SWS).

Sa 1, 200 Pilipino nga gikahinabi sukad Disyembre 3 hangtud Disyembre 7, 95 porsyento o 1, 140 ang niingon nga atubangon nila ang pagsulod sa tuig 2012 nga adunay paglaum imbes nga kahadlok.

Nabati ang paglaum sa Bag-ong Tuig sa tanang lugar ilabi na sa Mindanao ug Manila. (PIA-Bohol/ecb)

2011-12-29T16:37:00.001+08:00

$500-M WB grant, gamiton alang sa mga biktima sa bagyong Sendong

Sa usa ka radio interview ni Budget Sec. Butch Abad, gitawag nga 'Catastrophe Drawdown Option' ang maong pahulam aron mapadali pa ang recovery activities sa amihanang bahin sa Mindanao.

Matud pa ni Abad, halos dili mabati ang obligasyon sa maong pahulam nga nagkantidad og halos P20 bilyon tungod kay pagabayaran man kini sulod sa 25 ka tuig.

Imbes nga 6-8 percent, giingong 1 percent lamang ang interest rate nga pagabayaran niini sa Pilipinas.

Samtang, gitataw usab ni Abad nga wala pa nahilabti ang 2012 national budget sa pagresponde sa kalamidad.

Ang kapin sa P1 bilyon nga napagawas na sa Department of Social Welfare and Development (DSWD), gikan pa sa 2011 calamity fund ug savings sa national budget. (PIA-Bohol/ecb)

________________________________

DOH, nilusad sa 'Goodbye Paputok' campaign

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 29 (PIA)--Gilusad sa Department of Health (DOH) ang kampanyang "Goodbye Paputok".

Matud pa ni Health Secretary Enrique Ona, imbes magpaboto, magpatugtog na lamang og CD recording sa nagkalain-laing paboto ug kusog nga musika aron dili na madugangan pa ang mga biktima sa paboto.

Gisugyot sa DOH nga mangita na lamang og dili makuyaw nga paagi sa pagsaba-saba aron dili maperwisyo sa mga paboto.

Sa talaan sa DOH, nikabat na sa 141 ang gidaghanon sa mga biktima sa paboto gikan Disyembre 21 hangtud gahapon, Disyembre 28.

Matud pa sa DOH nga posibleng mosaka pa ang gidaghanon niini tungod sa wala nila paggamit og mga "scare tactics" o mga poster nga nagpakita sa mga naputol nga kamot ug tiil tungod sa paboto.

Katambayayong sa DOH ang Philippine National Police (PNP) sa pag-monitor sa mga gibaligyang paboto karon samtang nagkaduol na ang bisperas sa Bag-ong Tuig. (PIA-Bohol/ecb)

_________________________________

PAGASA: Maulan nga Bag-ong Tuig

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 29 (PIA)--Gipaabot nga maulan ang Bag-ong Tuig.

Giingong masinati ang pag-ulan sugod Disyembre 31 hangtud sa Enero 2 mao nga gitambagan ang publiko sa pag-amping ilabi na ang mga mangingisda.

Dugang pa ni Pajarilla nga magdala usab ang hanging amihan sa kusog ug bugnaw nga hangin hangtud sa Pebrero sa sunod tuig.

Giingong posible usab nga ma porma ang usa ka naumol nga bati nga panahon sa dili pa matapos ang tuig. (PIA-Bohol/ecb)

__________________________________

SWS: Mas daghang Pinoy ang mosugat sa 2012 nga puno sa paglaum

Kini ang migawas sa pinakabag-ong survey nga gihimo sa Social Weather Stations (SWS).

Sa 1, 200 Pilipino nga gikahinabi sukad Disyembre 3 hangtud Disyembre 7, 95 porsyento o 1, 140 ang niingon nga atubangon nila ang pagsulod sa tuig 2012 nga adunay paglaum imbes nga kahadlok.

Nabati ang paglaum sa Bag-ong Tuig sa tanang lugar ilabi na sa Mindanao ug Manila. (PIA-Bohol/ecb)

2011-12-29T07:33:00.002+08:00

Daghang taho nga armadong grupo

Nasigpatan, dili mapamatud-an

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 28, (PIA) – Bisan sa mga gikatahong panagsang pagpakita sa mga armadong pundok sa mga kabukiran sa Bohol, kasagaran niining nataho, negatibo human sundi og pakisusi sa mga tinugyanan sa internal security.

Matud ni Col. John Bonafos, kasagaran sa mga nataho nga mga giingin nga sightings sa mga armado o katingad-ang mga tawo, kasagaran niini, dili kapamatud-an sa mga tinugyanan nga nagsubay sa kamatuoran sa mga taho.

Hinuon, subay sa gitaho sa mga tinugyanan sa 802^nd Brigade didto sa Provincial Peace and Order Council Meeting sa mianging semana, na-apil sa lista sa dili makompirma nga mga taho sa nasigpatang mga armado sa Barangay Magsaysay, Talibon niadong Disyembre 7, sa Barangay Cantubod, Danao sa Disyembre 8 ug sa Barangay Rizal sa Batuan sa pagka Disyembre 10.

Gitaho usab ni Col Bonafos nga sa sa buwan sa Disyembre, nahibalik na ang mga tinugyanan ug sakop sa 4^th Special Forces Company (SFC) gikan sa Leyte, aron ikaabag sa pagbugnaw sa mga laraw sa mga rebelled nga mamalik dinhi.

Sa laing bahin, ang 6^th SFC gikatakda usab nga ikauban sa mga tinugyanan sa internal nga seguridad, sa labing dali nga panahon matapos ang relief ug rescue operations nga gihimo niini sa Cagayan de Oro ug sa Iligan City, butyag sa 802^nd Brigade.

Kining duha ka kompanya unya giusahon ilawom sa 2^nd SF Batallion.

Sa dugang pa gayud nga pagpangandam, gipalanog ni Col Bonafos ang laraw sa pagpabalik sa mga tropa dinhi sa Bohol ilabi na sa mga lugar nga gitumong sa mga rebelde nga kuhaon og balik.

Gawas usab sa pagpakatap sa 15 ka Prosperity Teams sa 15 ka barangay sa 12 ka mga kalungsuran sa Bohol, lig-onon pa usab sa mga tinugyanan ang Integrated Territorial Security systems dinhi.

Hinuon, gipasalig usab sa mga otoridad sa Armandong Kusog nga sundon nila ang mga sumbanan sa unilateral Suspension of Military Operations (SOMO) nga nagsugod niadtong Disyembre 16 ngadto na sa tungang gabii sa Enero 2. (30)

===========

Krimen sa Bohol niining tuig

padayong mikunhod sa 32%

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, December 28, (PIA) – Mikanaug ngadto sa 31.95 ka porsyento ang krimen nga nagpanghitabo sa Bohol ning tuiga kon itandi sa 2010.

Kini maoy giluwatan nga pahayag ni PSSupt. Constantino Barot atul sa labing bag-ong taho niya ngadto sa Provincial Peace and Order Council (PPOC) nga nagkatigum didto sa Mansion sa milabayng semana.

Subay sa taho nga gipakita ni Barot, dihay 3,725 ka krimen nga natala sa mga presinto sa kapolisan sa Bohol sugod sa Enero ngadto sa Nobyembre sa 2010.

Apan, sa pagpaningkamot sa mga sakop sa kapolisan ug sa tabvang sa mga katawhang nanginlabot, natala na lamang ang 2,535 ka krimen sa susamang panahon ning tuiga.

Sa tuig 2010, 958 ka kasong non-index crime ang natala, samtang karong tuiga, duol sa katunga ang nakibhang sa 498 ka kasong natala sa mga police blotters.

Sa laing bahin, 2767 ka kasong index crime ang natala sa maiaging tuig samtang napakunhod kini sa 2,037 ning tuig.

Mahimong ingnon nga ang 1,190 ka kasong natala nga mikunhod, epekto na sa Police Integrated Patrol System (PIPS) nga gipatuman sa kapolisan dinhi, segun sa mga tinugyanan sa mga imbestigador sa kapolisan.

Hinuon, bisan pa niini, ang kaso sa pangawat maoy labing maka-alarma sa tanang mga kaso tungod kay halos na kini mo-angkon sa katunga sa tanang krimen nga nagpanhitabo sa tuig.

Ang kawat nga mikabat sa 992 ka sumbong, miangkon sa 49% samtang gisundan kini sa pagpanulis nga may 482 ka kaso o 24%.

Miabot usab sa 250 ka kasong pagpamun-og og pagpangulata nga maoy nakatala sa 12% sa kinatibuk-ang krimen.

Gisundan usab kini sa carnapping nga may 115 ka kasong natala ug miangkon sa 5% sa tanang kaso, segun sa taho ni Barot. (30)

2011-12-28T16:44:00.001+08:00

Gov't resources gamiton batok sa illegal logging sa ARMM

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 28 (PIA)--Gipaabot na lamang karon ni Presidente Benigno "Noynoy" Aquino III ang report sa gimugna'ng task force nga nihimo og imbestigasyon sa illegal logging sa Autonomous Region in Muslim Mindanao (ARMM).

Kahinumdoman'g illegal logging ang gibasol sa grabeng pagbaha sa Iligan City ug Cagayan de Oro nga nikutlo sa 2,000 ka kinabuhi.

Matud pa sa Pangulo nga angay gayud manubag ang kinsa mang misupak sa sumbanan sa pagpamutol og kahoy.

Hugot gayud ang direktiba sa Pangulo sa bag-ong ARMM OIC nga si Gov. Mujiv Hataman nga sulbaron ang maong problema sa illegal logging.

Giingong gimandu sa Pangulo ang paggamit sa tanang resources ug puwersa sa gobyerno aron mapatuman ang balaod ug gipagawas ang Executive Order 23 kalabot sa logging ban.

"So that is something that I have tasked the OIC, Mujiv Hataman, to start looking into and I have tasked the various agencies involved, ano—DENR in consultation with the ARMM, mayroon ding ARMM-DENR, and the AFP—to start ensuring that this logging ban is done," matud pa ni Pangulong Aquino. (PIA-Bohol/ecb)

__________________________

3.5M turista, mibisita sa Pilipinas sa tuig 2011

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 28 (PIA)--Kapin sa 3.5 milyong turista ang mibisita sa nasud sa tuig 2011 base sa talaan sa Bureau of Immigration (BI).

Matud pa ni Immigration Commissioner Ricardo David Jr., adunay 3,580,647 turista na ang natala nga misulod sa nasud sukad Enero 1 hangtud Disyembre 20, 2011.

Mas taas pa kini og 3.7 percent kun itandi sa record niadtong tuig 2010, diin adunay 3,451,668 ka turista lamang.

Gipaabot nga madugangan pa kini tungod kay wala pa naapil ang mga turistang nibisita ug mobisita pa gikan Disyembre 21 hangtud 31.

Apil sa maong gidaghanon ang tanang foreign travellers sama sa mga turista, investors, expatriates, foreign students, ug mga balikbayang adunay foreign passports.

Base sa datos sa BI, kadaghanan sa mga turistang mibisita sa nasud miagi sa Ninoy Aquino International Airport.

Ang maong gidaghanon gilangkuban sa 882,804 Koreano, 707,160 Amerikano, 373,335 Hapon, 271,703 Intsik, 171,544 Australyano, 135,696 Taiwanese, 131,139 Briton, 129,802 Canadian, 94,361 Malaysian, at 89,329 Singaporeans. (PIA-Bohol/ecb)

2011-12-27T21:35:00.000+08:00

PPOC maghimog mediation

Pagsolbad sa suliran sa CARP

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 27 (PIA) -- Mediation ang nakita nga lakang sa Special Action Committee (SAC) alang sa suliran sa yuta sa Buenavista Carmen nga napa-abot sa Provincial Peace and Order Council (PPOC).

Kahinumduman nga nagpatabang si Department of Agrarian Reform Bohol Chief Antonio del Socorro sa PPOC sa pagsolbad sa suliran sa yuta nga napailawom sa programang Comprehensive Agrarian Reform sa Buenavista Carmen, apan gi-abog ang mga mag-uumang nahatagan na og titulo.

Nahimong tandugon ang kahimtang sa yuta dihang ang karaang mga tag-iya sa yuta mibutang og mga labat sa ilang kanhing yuta nga napang-apud-apod na sa mga mag-uuma, butyag ni Atty Prince Lim, sa DAR Bohol.

Gikataho nga mga mga lote ug balay sa mga mag-uuma nga nasulod sa mga labat ug daghang nahadlok nga sa panahong biyaan ang ilang mga balay nga nakuraw, basin og modayon na kini sa pagpapha sa mga mag-uumang nahatagan nag titulo.

Ang nahisgutang yuta gipanag-iya sa pribadong pamilya apan na-ilog sa usa ka local nga bangko.

Dihang diha na sa bangko, nahukman sa kagamhanan nga ipailawom ang lapad nga luna sa CARP.

May mga milutaw nga huhungihong nga gibalik og palit sa mga tag-iya sa yuta ang luna gikan sa bangko, mao nga agresibo kini nga mopapahawa sa mga mag-uumang mitukod og mga balay sa nahisgutang luna.

Taliwa sa nagka-init nga sitwasyon, si Romeo Teruel, nga usa sa mga tinugyanan sa SAC sa PPOC mibutyag nga aron mahilum ang maong kagubot, suwayan sa PPOC ang paghimo og tigum aron i-mediate ang mga partidos.

Ang tigum mahitabo niining sunod mga mga adlaw, matud ni Teruel. (30)

==========

Kampanya sa BFP ilang iliwag

nagdtos luwas nga pagsaulog

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol Dec. 27 (PIA) –Moliwag ang mga tinugyanan sa Bureau of Fire Protection (BFP) ngadto na sa pagpahimangno sa katawhan sa pag-likay sa pagpaboto agi og pagsaulog sa bag-ong tuig.

Kini human milabay ang mga adlaw diin ang ahensya nga nanalipod batok sa sunog mipakatay sa ilang Oplan Paalala, programang una nga gi-sentro sa pag-likay sa sunog dala sa sayop nga paggamit sa mga kahimanang elektrikal.

Si Fire Officer I Vicente Ente sa Office of the Provincial Fire Marshall mibutyag nga ang kampanya nga gipangunahan sa ahensya gitumong sa paglikay sa mga disgrasya ilabi na sa sunog ug aksidente nga pagka-angol dala sa pagsaulog sa mga holidays.

Ang Oplan Paalala gisugdan niadtong Disyembre 16 ngadto sa Enero 3 ug nagtumbok sa kampanya batok sa sayop nga gamit sa kahimanan elektrikal hangtud sa Disyembre 25 ug maliwag nagdto sa paglikay sa sunog og disgrasya sa paboto sugod sa Disyembre 26 nagdto sa Enero 3.

Butyag niya, naaghat sila nga hingusgan ang kampanya kay misaka sa 7% ang naangol sa imaging tuig kon itandi sa milabayng tuig.

Dugang pa niya, kasagarang biktima, mga batang way boot ug mga tawo nga anaa sa impluwensya sa ilimnong makahubog.

Delikado, matud ni Ente, kay magkamenos ang imong kaabtik kon makainom mao nga mas dako ang posibilidad nga kabuthan.

Tambag usab niya, kon dili man kapugngan ang pagpaboto, adto kini himoon sa nga lugar nga gitudlo sa mga tinugyanan nga luwas nkay halayo sa pundok sa katawhan, walay mga butang mga molagsik inig boto ug wala usay kasabdan kon molupad man ugaling ang paboto.

Gipasalig usab sa taga BFP nga may himan ug mga tawo sila nga i-assign sa mga lugar nga gitumbok aron adto magpaboto.

Dugang pa, mas mayo nga sabligan sa tubig ug din a puniton kadtong mga paboto nga wala makaboto, kay daghan nga disgrasya nga nahitabong nabuthan samtang gipunit ang wa pa kaboto apan nagbaga na diay nga paboto. (30)

==========

Motibo sa pagpatay ni Silagon

Padayong pang gitun-an

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol Dec. 27 (PIA) – Padayon pang nanagap og dugang kasayuran ang mga tinugyanan sa investigation section sa Tagbilaran City Police Station aron kahatagag igo nga pagtak-op ang kaso sa pagpatay sa usa ka publisher sa local nga mantalaan dinhi.

Matud ni Inspector Edgar Chan sa City Police, daghang anggulo ang ilang gitutokan sa kaso ug midugang sa pag-ingon nga may mga substantial na sila nga kalambo-an nga nakita.

Hinuon, matud niya, ila lang usa nga kuptan ang mga ebidensya hangtud nga ila na nga masikop ang mga mamumuno.

Bisan pa, mipagawas ug pagkondena ang National Union of Journalists in the Philippines sa pagpatay, nga maoy giingong ika 9 nga sakop sa media nga nabiktima sukad sa paglingkod ni Presidente Simeon Benigno Aquino.

Kahinumduman nga giluthang patay si Antonio Silagon, publisher sa Bohol Balita Daily News niadtong Disyembre 15, samtang haduol pa sa iyang gipuy-ang panimalay sa Sitio Lanao, Dao, ning dakbayan.

Duha ka tawo nga nagsul-ob bonnet ang misunod ni Silagon samtang naglakaw paingon sa terminal sa Dao gikan sa iyang gisak-an sa Sitio Lanao ang gitumbok nga gikatahapan.

Kalit lang siyang gipusil sa duha ka higayon ug naigo sa tingkoy, nga maoy iyang gikamatyan human sa pipila ka takna sa ospital.

Matud sa mga saksi, ang mga mamumuno didto ipsot paingon sa luyo sa Berama, usa ka establisemento nga may kaagi-an paingon usab balik sa sitio Lanao.

Sa sitio Lanao may gi-abangang balay si Silagon, uban sa iyang wa hinganli nga kapuyo.

Matud sa mga tinubdan, si Silagon, 73 anyos, taga Loay Bohol apan nia na magpuyo sa usa ka balay nga giingong napanag-iya na sa cooperatiba nga gidumala sa giluthang.

Gibutyag usab ni Inspector Chan nga ang balay nga gi-abangan ni Silagon sa Sitio Lanao, Dao, na embargo na sa Loay Multi-purpose Credit and Cooperative, ug mahimong usa sa mga motibo sa pagpatay. (30)

2011-12-27T15:46:00.001+08:00

AFP, PNP gi-alerto ni PNoy sa pagsugat sa Bag-ong Tuig

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 27 (PIA)--Gitahasan ni Presidente Benigno "Noynoy" Aquino III ang liderato sa Armed Forces of the Philippines (AFP) ug Philippine National Police (PNP) nga mahimong alerto sa pagsugat sa Bag-ong Tuig.

Matud pa sa Pangulo nga isip Commander-in-Chief, gusto niyang masiguro nga mahimong malinawon ang pagsaulog sa Bag-ong Tuig sa katawhang Pilipino.

Naglaum usab si PNoy nga dili magsamok-samok ang mga rebeldeng New People's Army (NPA) ug uba pang elementong kriminal sa panahon sa holiday.

Kahinumdoman nga nagdeklarar ang Pangulo og suspension of military operations (SOMO) sa mga rebeldeng komunista nga nagsugod niadtong Disyembre 18 ug matapos sa Enero 2 sa sunod tuig. (PIA-Bohol/ecb)

_____________________________

FDA nipagawas og advisory sa paggamit og 'torotot'

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 27 (PIA)--Ang Food and Drug Administration (FDA) nipagawas og advisory nga nagpasidaan sa publiko batok sa posibleng 'choking hazard' o pagtulon sa paggamit og torotot sa pagsugat sa Bag-ong Tuig.

Matud pa ni FDA director Dr. Suzette Lazo nga sa niaging tuig, nakadawat sila og taho nga duha ka bata nga nagpangedaron og 3 ug 8 ang gidala sa tambalanan tungod sa pagkatulon sa parte sa torotot. Gitambalan ang duha ka bata ug gitangtang ang natulon nga parte sa torotot nga niungot sa ilang tutunlan ug dili na gusto sa FDA nga mahitabo pa ang susamang insidente karong tuiga.

Gibutyag ni Lazo nga adunay klase sa torotot nga hinimo sa plastic, foil ug papel nga gitaud gamit ang adhesive. Ang plastic nga parte sa sulod mahimong matangtang ug mahimong matulon sa mga bata.

Gitambagan ni Lazo ang mga ginikanan nga susihon gayud ang kalidad sa torotot sa dili pa kini paliton ug siguradohon nga dili dali mangatangtang ang mga parte niini nga kuyaw sa mogamit ilabi na sa mga bata.

Nipasidaan ang FDA nga ang mga torotot kasagaran walay warning labels ug ang mga manufacturers o distributors niini walay license o pagtugot sa buhatan.

Parte na sa tradisyong Pilipino nga magsaba-saba sa pagsugat sa Bag-ong Tuig gamit ang mga paboto, pagpatugtog ug kusog nga musika ug paggamit og torotot. (PIA-Bohol/ecb)

2011-12-26T16:20:00.001+08:00

Inter-agency task force nga mo-monitor sa trabaho sa nat'l gov't agencies, gimugna

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 23 (PIA)--Usa ka inter-agency task force ang gimugna gahapon sa Malacañang nga nagtinguha'ng ma-monitor ang trabaho sa mga national government agencies.

Matud pa ni Executive Secretary Paquito Ochoa Jr., ang Administrative Order No. 25 nga gilagdaan ni Presidente Benigno Aquino III nagtinguha sa "unified and integrated" Results-Based Performance Management System (RBPMS) sa tanang ahensya sa gobyerno.

Giingong pinaagi sa gimugna'ng inter-agency task force, magbaton og usa lamang ka Performance Scorecard and Government Executive Information System nga motutok sa monitoring systems.

Ubos sa AO 25, ang Department of Budget and Management Secretary ang mobarug isip chairman kauban ang Office of the Executive Secretary (OES) isip co-chair, samtang miyembro usab ang mga buhatan sa National Economic Development Authority, Presidential Management Staff ug Department of Finance. (PIA-Bohol/ecb)

____________________________

PNoy isip disaster management czar

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 23 (PIA)--Gihangyo sa usa ka kongresista kang Presidente Benigno "Noynoy" Aquino III nga mobarug nga disaster management czar sa panahong adunay mahitabong kalamidad sa nasud sama sa nahitabo sa Cagayan de Oro ug Iligan City ug mga kasikbit nga lugar niini.

Matud pa ni Quezon City Rep. Winston Castelo, suportaan sa Kongreso ang pagbarug sa Presidente isip disaster management czar aron paspas nga mapahimutang ang pagpanghatag og ayuda sa mga ahensya sa gobyerno.

"President PNoy has no choice but to appoint himself as the disaster management czar to synchronize all moves to restore normalcy in all disaster and emergency situations and prevent in-fighting among public officials concerning the conduct of search and rescue, relief, and post-disaster rehabilitation operations," matud pa niini.

Tubag usab kini sa kongresista sa taho nga pipila ka mga local officials sa maong duha ka lungsod ang wala makauyon sa mga desisyon nga gipagawas sa National Disaster and Risk Reduction Management Council (NDRRMC) kalabot sa pagpahigayon sa search and rescue operations sa nangawalang kapin sa 1,000 ka indibidwal ug pangapud-apud sa mga relief goods.

Giingong bisan pa kini sa gipatik sa Republic Act 10121 o ang Philippine Disaster Risk Reduction and Management Act of 2010 nga ang kalihim sa Department of National Defense (DND) isip chairman sa NDRRMC ang mas angayan nga mangulo kun ang Pangulo sa nasud ang mahimong manguna sa pamunoan niini. (PIA-Bohol/ecb)

2011-12-22T15:56:00.001+08:00

Proc. No. 303 nga nagdeklarar og state of national calamity, gilagdaan na ni PNoy

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 22 (PIA)--Gilagdaan na ni Presidente Benigno "Noynoy" Aquino III ang Proclamation Number 303 nga nagdeklarar og state of national calamity.

Kini human manghasi ang Bagyong Sendong sa nagkalain-laing dapit sa Visayas ug Mindanao.

Base sa proklamasyon, ipatuman ang price control sa mga nag-unang panaliton sa mga lugar nga naapektuhan sa bagyo.

Apil niini ang Regions VII, IX, X, XI ug Caraga Region.

Kini nagpasabot nga dili mahimong magpasaka og presyo sa mga nag-unang panaliton o basic commodities ang mga retailers sa maong mga rehiyon. (PIA-Bohol/ecb)

_________________________

Galastohon sa mga naospital tungod sa bagyong Sendong, abagahon sa PCSO

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 22 (PIA)--Abagahon sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) ang galastohon sa mga naospital tungod sa Bagyong Sendong gikan sa 13 ka lalawigan sa Visayas ug Mindanao.

Matud pa ni PCSO General Manager Jose Ferdinand Rojas II, tubag kini nila sa panawagang tabang sa nagkalain-laing ahensya sa gobyerno alang sa mga biktima sa kalamidad.

Gimanduan na usab ni Rojas ang mga provincial district office sa ilang buhatan nga makig-alayon sa mga ospital ug direktang ayudahan ang mga pasyenteng nagpatambal nga nanga-angol sa Bagyong Sendong.

Nagpagawas na usab ang PCSO og inisyal nga P1 milyong pondo nga gamitin sa pagpalit og mga bottled water ug uban pang panginahanglan sa mga evacuee. (PIA-Bohol/ecb)

________________________

DSWD mangapud-apud og pang Noche-Buena sa mga biktima ni 'Sendong'

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 22 (PIA)--Sugdan na ugma sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) ang pagpanghatag og mga pang-Noche Buena sa mga pamilyang naapektuhan sa Bagyong Sendong.

Matud pa ni Social Welfare and Development Secretary Dinky Soliman, halos P30 milyong kantidad nga pang-Noche Buena ang ipangapud-apud sa mga naapektuhan sa bagyo partikular na sa Region VII ug X.

Pasabot ni Soliman, ang 56,948 ka Noche Buena packs mahimong pagasawhan sa mga mahatagang pamilya.

Samtang nikabat na sa kapin P12 milyon ang tabang pinansyal ang napadala na sa ahensya sa kapin 54,000 ka pamilyang naigo sa bagyo apil na ang mga naa sa CARAGA, Region VII, IX, X ug XI.

Sa monitoring sa ahensya, 58 ka evacuation centers pa ang bukas nga gipasilungan karon sa halos 10,000 ka pamilya sa Mindanao. (PIA-Bohol/ecb)

2011-12-22T11:51:00.001+08:00

Chatto mibungat sa laraw

Sa pagtukod og TaRSIER sa

Mga kalungsuran sa Bohol

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec 22, (PIA) – Sa nagkagrabe nga mga trahedya nga nagpanghitabo sa bisan asa nga dapit sa nasud, gipadayag ni Gob. Edgar Chatto ang damgo nga patas-an pa ang kapasidad sa Bohol sa pagresponde sa mga kalamidad.

Didto sa tigum sa Provincial Peace and Order Council (PPOC) meeting sa Mansion niadtong Martes, napanguta sa pangulo sa Bohol Chamber of Commerce and Industry (BCCI) ang tinud-anay nga antas sa pagpangandam sa Bohol sa pagresponde sa mga katalagman.

Gibungat ni Chatto kang Marietta Gasatan, pangulo sa BCCI nga ang Telephone and Radio Systems Integrated Emergency Response (TARSIER) sa Bohol usa sa mga labing maayo nga quick response team sa tibuok nasud.

Tungod sa panig-ingnan sa TaRSIER, gibutyag ni Chatto nga damgo niya nga makatukod usab ug mga affiliate groups nga bansayon sa mga kapasidad sa mga sakop sa TARSIER ang mga boluntaryo sa kalungsoran aron mas mapaspas pa gayud ang pagresponde.

“Buot nato nga bisan sa mga kalungsuran, may mga tawo nga makahimo og pagresponde nga susama ka propesyonal sa mga sakop sa Tarsier aron tinuod gayud nga paspas ang atong pagtubag,” matud ni Chatto.

Sa punto nga may igo ba nga gamit alang sa pagluwas sa kinabuhi ilabi na sa mga kalamidad, gisulti sa gobernador nga padayon pa ang pagpamalit sa Bohol sa mga kahimanang magamit unya.

Gikamandu na usab ni Chatto ngadto sa iyang Provincial Administrator ang paghimo sa mga imbentaryo sa mga kahimanan nga mahimong magamit sa Bohol sa panahon sa panginahanglan.

Gisugyot usab sa Coast Guard Commander Luisito Sibayan nga unta, makapalit sa dugang rubber boats nga mokarga og mga 20 ka tawo aron may mahimong rescue platform ilabi na sa pagbaha, paglunop og pagbanlas.

Giangkon sa Coast Guard nga wala silay igong gamit sama niini.

Una nga usab nga gikataho nga anaa nga sa laraw sa procurement sa Bohol ang paghipno sa mga kagamiotan alang sa dinali-an nga pagluwas sa kinabuhi. (30)

===========

DTI nangandam na sa mas

maayong serbisyo sa 2012

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 22 (PIA) – Samtang ang ubang ahensya sa kagamhanan hinay na nga nanghipos alang sa pagtak-op sa tuig, ang Department of Trade and Industry sa Bohol migamit sa nahibiling panahon sa tuig aron pangandaman ang umaabot.

Kini ilang gihimo pinaagi sa duha ka adlaw nga Yearend Assessment ug Planning Workshop didto sa Dapdap Beach Resort in Anda niadtong Lunes ug Martes, Disyembre 19-20.

Pinaagi sa pamaagi nga plenary, ang mga panagbagat sa mga hunahuna ug kasinatian sa milabayng mga buwan sa pagpangalagad sa katawhan, natigum sa buhatan sa Bohol ang mga angay kat-onan ug nalista usab ang labing maayong mga bansay sa Provincial Office ning kasamtangang tuig.

Matud ni DTI Provincial Director Nanette Arbon, ang mga maayong buhat nga gibansay sa 2011, ibalik ug mas pamaayohon pa alang sa umaabot nga 2012.

Atul usab sa workshop, nahatagan ug pagtutok sa DTI Bohol ang mga butang ug kalihukan nga angayan untang mas napamaayo pa sa ahensya segun usab sa spider diagrams nga ilang gihimo.

Kahinumduman nga ang DTI Bohol, gawas sa iyang regulatory nga gahum ilabi na sa pagpasugod sa mga negosyo, may mga gimbuhaton usab ang buhatan nga pagbansay sa mga katawhan aron kagamhan sa katakus sa mga panginabuhian.

Kining tanan ilawom sa ilang gisagop nga One Town One Product.

Gawas pa, ang DTI usab nakiglambigit sa sector sa industriya ug patigayon aron kaabagan ang mga katawhan sa mga katungod isip konsumidor, sa pagpaneguro nga mahalin ang ilang mga produktong nahimo ug pagsuporta sa mga regional fairs sama sa Product Showcase sa Sandugo.

Gawas pa. misalign ang mga taga DTI nga ang paggahum sa mga katawhan sa pagsugod og negosyong ginagmay, mahimong epektibong makinarya aropn pa-andaron ang kaugmaran sa kabaryohan. (30)

===========

Tabang pinansyal sa mosaksi

sa kaso gitun-an na sa PPOC

Rey Anthony Chiu

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 22 (PIA) – Alang sa pag-agni sa mga saksi nga mopadayag sa mga kasayuran kalabut sa mga kaso nga naglambigit sa kriminalidad, gitun-an karon sa Provincial Peace and Order Council (PPOC) ang paghatag og tabang sa mga mosaksi.

Segun sa mga sugyot nga gilatid sa pagtuon sa buhatan ni Romeo Teruel, kon dili man magpasugod og kaugalingong Witness Protection and Benefits Program ang Bohol, ang pag-amendar sa kasabutan sa Legal Assistance for Effective Law Enforcement ang gitimbang karon aron katabangan ang mga mamahimong witness.

Una nga nga gipalanog ang suliran sa mga saksi sa mga kaso sa kagamhanan nga nahasol sila sa pagtambong sa mga hearing ug trials kay ila man nga kaugalingong gasto ang gisaligan.

Gani, sumbong ni Kagawad Ephraim Licayan sa Guindulman, bisan sa pagpamilete ug sa pagpaniudto, gawas pa sa oras nga masayang aron modagan lamang ang mga kaso, kinahanglang sagubangon sa saksi.

Tungod sa kahasol, daghang saksi unta ang moatras na lamang og maoy hinungdan nga makaipsot na hinuon sa tulobagon ang mga gikatahapang nadakpan.

Napabarug na sa Bohol ang LAELEP diin may kasabutan nga pundohan ang galastohon sa mga alagad sa balaod nga makabagat og kaso sa ilang pagtamud sa opisyal nga gimbuhaton.

Tabangan sa LAELEP ang mga sakop sa kapolisan, opisyal ug empleyado sa kagamhanang probinsyal, mga sundawo nga nadestino sa Bohol, mga sakop sa NBI ug mga sakop sa kagamhanang nasudnon nga may gipatuman nga mga balaod sama sa rangers ug forest guards sa DENR, barangay tanod ug mga bantay dagat.

Karon, gisugyot sa pagtuon ni Teruel nga isukip ang probisyon sa transportation ug meal allowances sa mga saksi nga motambong sa hearing o trials.

Sa laing bahin, kon magtukod og bag-ong programa sa witness protection, mahimo usab kini pinaagi sa pagmugnag executive order sa gobernador o sa pagpabalaod sa programa pinaagi sa Sangguniang Panlalawigan naron kapundohan.

Matud ni Provincial Administrator Alfonso Damalerio, mas dali nga isukip ang pag-amendar sa MOA sa LAELEP kay sa magpasugod og bag-ong witness protection program.

Kini karon ang giduso ni Teruel sa konseho aron himoan na sa katapusang aksyon.

Hinuon, kining programa mo-epekto lamang sa mga tawo nga wala mapailawom sa programa sa Witness Protection, benefits and securities. (30)

2011-12-21T16:13:00.001+08:00

PNoy, saludo sa AFP heroism sa pagtabang sa mga biktima ni 'Sendong'

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 21 (PIA)--Todo-pagdayeg ug pasalamat si Presidente Benigno "Noynoy" Aquino III sa mga sundalo sa gipakitang kabayanihan niini sa pagtabang sa relief ug rescue operations sa mga biktima sa pagpanghasi sa bagyong Sendong sa nasud ilabi na sa Mindanao.

Sa iyang pakigpulong atol sa ika-76 nga anibersaryo sa Armed Forces of the Philippines (AFP) sa Camp Aguinaldo, gidayeg ug gipasalamatan sa Presidente ang tropa sa gobyerno sa ilang pag-alagad sa nasud sa mga panahon sa trahedya ug kalamidad.

Tungod sa maong kalamidad, giingong napamatud-an pag-usab ang dedikasyon ug commitment sa mga sundalo sa ilang gisumpaang katungdanan.

Gibutyag usab sa commander-in-chief ang mga accomplishment sa AFP sa miaging tuig sama sa pagpahinay sa mga terorista, nakuhaan og 10 porsyento ang krimeng naglambigit sa CPP-NPA-NDF ug nahunong ang anomaliya sa ilang pondo.

Gipahinumdom pag-usab sa Pangulo ang kampanyang "all-out-justice" sa nahitabong engkuwentro sa Basilan diin 19 ka sundalo ang napatay.

Samtang sa panahon sa Kapaskuhan, gipahinumdom sa Presidente sa mga sundalo nga magbinantayon batok sa mga magpahimos nga mga kaaway sa kagamhanan. (PIA-Bohol/ecb)

__________________________

Posibleng mokabat sa P1-B ang pagpaayo sa mga kadaut nga gibilin ni 'Sendong' - DPWH

TAGBILARAN CITY, Bohol, Dec. 21 (PIA)--Gibanabanang mokabat gikan P500 milyon hangtud P1 bilyon ang galastuhon sa gobyerno aron mapaayo ang mga nangadaut nga dalan ug imprastraktura nga gibilin sa Bagyong Sendong.

Sa usa ka radio interview, miingon si Public Works and Highways Secretary Rogelio Singson nga unahon una nilang ipaayo ang mga nasudnong dalan ug tulay ug isunod ang mga provincial roads and bridges ug mga nangadaut nga mga water system.

Matud pa ni Singson, maggikan ang pondo sa nahabiling calamity fund sa Office of the President karong tuiga.

Mikabat na sa 976 ka indibidwal ang namatay sa Bagyong Sendong sa nasud. Nalapasan na niini ang gidaghanon sa mga namatay sa Bagyong Ondoy niadtong tuig 2009 nga mikabat sa 747.

Base sa talaan sa National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC), mikabat na sa kapin P999 milyon ang kantidad sa mga nadaut nga dalan, tulay, tunghaan ug uban pang imprastraktura.

Kapin sa P1.9 milyon usab ang kantidad sa mga nadaut nga pananom tungod sa pagbaha. (PIA-Bohol/ecb)