18 ka proyekto ilusad atul sa 

HEAT Caravan sa San Miguel 

Rey Anthony Chiu 

TAGBILARAN CITY, Bohol, Marso 7, 2012 (PIA) – Napulo og walo ka mga proyekto ang ilusad sa mga nagkadaiyang ahensya sa kagamhanan ug pribadong sector sa Bohol atul sa ika napulo nga Health Education, Agriculture and Tourism (HEAT) Caravan didto sa lungsod sa San Miguel. 

Gipaila ang mga proyekto nga sama sa Holistic Enterprise through Livestock-based Livelihood Opportunities (HELLO) alang sa ikaduhang Distrito sa Bohol ug ilawom sa Provincial Veterinarian, ang purok Power Movement u gang BAHAY-KUBO FAITH HOPE AND CHARITY lakip na usab ang tilapia production pinaagi sa Provincial Agriculture Office. 

Didto himoon usab ang ceremonial release sa tabang puinansyal alang sa rural-based organizations, Dairy Display Center sa Cooperatiba sa lungsod, pagtantag sa Gatas sa Eskwelahan para sa mga kabataan ug katawhan gikan sa Philippine Carabao Center, Milk Feeding program ug paglagda sa Daily Enterprise Development Program, Milk Feeding Program sa APC ug ang Governor’s Life Insurance Program. 

Gawas niani, ilusad usab ang mga binhing igtatanum, pagpang-apud-apod sa CLOA o Certificate of Land Ownership Agreement. 

Kauban usab nga itugyan sa mga tagtungod ang trash cans o basurahan, libro sa elementary, pagtugyan sa gamit sa basketball, binhi sa lubi nga hybrid, mga tipapia nga maguwang sa itlog ug sa pagpalapad sa kampanya batok sa sunog pinaagi sa junior fire marshal. 

Si San Miguel Mayor Claudio Bonior una na nga nakigtigum sa iyang mga katawhan ug sinaligan aron kompleto gayud nilang matagamtam ang kaayuhang dala sa HEAT Caravan. (30)

===========

Kantiladong mga dagat, sulog 

Kinaham sa lumbag, whales 

Rey Anthony Chiu 

TAGBILARAN CITY, Bohol, Marso 7, 2012 (PIA) – Mga halawom nga dagat nga nia na sa ngilbit sa Bohol ug tukmang kalikopan nga maayo alang sa mga mananap sa dagat ang rason nganong daghang lumbag ug mga dagkong balyena dinhi sa Bohol. 

Matud ni Dr. Alessandro Ponzo, Presidente sa Physalus, usa ka non government organization nga naghimo og mga patuon sa kadagatan sa Bohol, ang kondisyon sa mga lawom nga dagat ug sa mga sulog nga naghigop og tubig gikan sa Pasipiko labing maayong kalikopan sa mga dagkong isda sa dagat nga nia mag-agi-an sa Bohol. 

Didto sa Kapihan sa PIA Marso 7, si Dr. Ponzo, kinsa usa ka Italyanong marine biologist, mipadayag nga daghan na ang naghimo og mga pagtuon kon unsay nia sa kadagatan sa Bohol nga dinhi man magdaghan ang mga nagkadaiyang mananap sa dagat. 

Matud niya hinuon, walay tukmang nga pagpagawas sa mga nabatyagang kasayuran, hinungdan nga lisud pa gihapon ang pagkombinse sa mga katawhan dinhi sa pagbiya na sa makadaut nga panagat. 

Ang mga lumba-lumba o dolphin, lakip na ang mga dagkong mananap sa dagat sama sa balelan, lomod ug bongcaras maoy usa na sa mga giisip nga maayong tinubdan sa kita sa turismo ilabi na sa mga serbisyo nga subay niini. 

Samtang ang kasadpang Bohol may nga kantiladong dagat, ang labing duol nga kinalawmang parte sa trench nga nagsubay sa kadagatan sa Bohol gikan sa sidlakang bahin nia mag-agi sa Anda, Guindulman, Duero ug Jagna unya tadlas na ngadto sa Pamilacan, matud niya 

Dinhi, diin dunay labing daghang nokos ug uyap nga kan-onon sa mga dagkong mananap sa dagat, dinhi usab igkita ang daghang mga mananap nga usahay wala ta magtuo nga nia sa Bohol, matud ni Dr. Ponzo. 

Matud niya, sa 28 ka matang sa dagko ug gagmay nga mga lumba-lumba ug whales, 18 niini ang positibo nga gitumbok sa marine biologist nga nia ug nakita sa Bohol. 

Kini usab maoy gilaraw nga makapatulak sa turismo sa dagat sa mga lungsod nga anaa nahimutang sa kasadpang Bohol. 

Apan, kinahanglang kabantayan usab kini sa mga nanimuyo daplin sa mga dagat aron dili maidlas ang mga mananap ug sayon rang ikapakita sa sa mga turista nga mobayad aron lang malingaw sa pagsud-ong sa mga ihas nga mananap sa dagat. 

Buot nato nga ang tanang tawo mabulahan sa turismo samtang dugang pang ikapalapad ang kampanya alang sa pagpanalipud sa mga katigayunan sa dagat nga kasaligang tubod sa kita alang sa mga konunidad, sugid ni Dr. Ponzo. (30)