Adbokasya sa katalagman, 

Ipakanaug sa mga banay 

Rey Anthony Chiu 

TAGBILARAN CITY, Bohol, Marso 29, 2012 (PIA) – Gisugyot ni City Councilor Mariquit Oppus nga ipakanaug na ang adbokasya sa pagpangandam batok sa katalagman ngadto sa mga panimalay, gikan sa mga buhatan. 

Didto sa Kapihan sa PIA, si Oppus mibutyag sa iyang kasagarang namatikdan nga ang mga pagpangandam sa katalagman, naa pa lamang sa mga buhatan ug tunghaan, wala pa makaabot sa panimalay. 

Samtang nagtumbok sa kamahinungdanon sa gimbuhaton sa kababayen-an batok sa pagpangandam sa katalagman, gibutyag ni Oppus nga daghang mga higayon nga ang inahan maog mahan-okan sa mga suliran nga dala sa katalagman ug mas may mahimo batok niini. 

Gipasabot ni Oppus nga ang simple nga pagpanguna sa inahan sa paghimo og mga lakang sa pagpa-andam sa banay sa katalagman dako na kayo og mahimo. 

Nasayud ang mga bata unsay buhaton kon may katalagman sa ilang mga tunghaan apan tungod kay wala madason sa ilang kahibalo, kasagaran dili na mag-amping sa ilang buhatonon. 

Gigamit ni Oppus ang pananglitan nga bisan sa pag-bahig sa basura ug sa paglabay niini, sa tunghaan ra mapasunod og mayo kay sa balay, wala man usab mga gilain-laing sudlanan. 

Ang basura, kon dili matarung sa pagdispatsar, mo-anud ra gihapon sa mga kanal nga maoy makabara ug maka-ingon sa baha o lunop, pasabot sa konsehal. 

Dili man nato kapugngan ang katalagman, may mahimo gihapon kita sa pagpakunhod sa epekto niini, pasabot ni Oppus. 

Gitumbok usab niya nga samtang ang mga pagpananum og kahoy gi-aghat sa mga tunghaan, may mga panimalay nga wala magtuman niini. 

Kon ang tanan lamang magtamud pinaagi sa pagpunay og adbokasya sa mga inahan, basin may epekto na kini sa katawhan, pangandoy ni Konsehal Oppus. (30)

============

Harrassment: Kon dili ka 

Komportable sa nahitabo 

Rey Anthony Chiu 

TAGBILARAN CITY, Bohol, Marso 2012 (PIA) -- Ang harassment mahitabo kon ang usa ka tawo dili na komportable sa gibuhat kaniya. 

Kini maoy unod sa kasayuran nga gipaambit ni Konsehal mariquit Oppus atul sa pagtak-op nga Kapihan sa PIA sa buwan sa kababayen-an. 

Matud ni Oppus, kinsa naa na sa 10 ka tuig nga pag-lihok aron iabante ang katungod sa kababayen-an, kinahanglang ipahibawo sa kababayen-an nga kon dili sila mahiuyon sa gibuhat kanila, hayan abuso kini ug mamahimong iya kining pakgangon. 

Hinuon, gi-angkon usab sa magbabalaod nga abing mayo usab kon ipa-lapad pa ang programa sa values nga magasukad sa banay sa mga kabataan. 

Matud niya, daghang suliran sa katilingban ang mamahimong masolbad pinaagi sa tukma nga kasayuran ug sa pagtutok sa mga ginikanan sa paghulma sa kabataan. 

Ang kabataan nga dili mahulma sa tukmang kasayuran ug “values” mahimong dili komportable sa iyang pag-gawas sa panimalay hinungdan usab nga mahimong dali siyang abusuhan. 

Si Oppus kinsa nag-adbokasiya sa kababayen-an ug kabataan mibutyag nga nahingawa na sila sa advocacy group tungod sa pagdaghan sa kasing abuso sa kababayen-an ug kabataan. 

Gibutyag usab niya nga tingali, nagbunga na ang kampanya batok sa pagpanagmal, pagpangabusong sekswal ug sikolohikal dala sa nagkadako ang gidaghanon nga mireklamo. 

Daghan ang mga kababayen-an ug kabataan ang nahimong biktima sa abusong sekswal tungod kay wala sila masayud sa unsay kamatuoran niini. 

Matud ni Oppus, hangtud dili ang usa ka tawo komportable sa gibuhat kaniya, moral, sekswal o sikolohikal, biktima na siya sa abuso. 

Sa iyang gisulti, angayan gayud nga palapdan pa ang pagpasabut nagdto sa mga kababayen-an kabahin sa abuso ug lihokon pa ang paghatag og mga lakang aron mahimong makapili ang mga kababayen-an sa unsay ilang buot nga mahitabo sa ilang kinabuhi. (30)