Bohol mopalig-on sa industriya 

sa ube sa tabang sa USDA

TAGBILARAN CITY, Bohol (PIA)—Sa padayong paningkamot sa pagpalig-on sa kalamboan sa agrikultura ug pagpalambo sa kalig-on sa mga lokal nga mag-uuma, ang Panggamhanan sa Probinsiya sa Bohol ug mga representante gikan sa United States Department of Agriculture (USDA) nagtigum aron hisgotan ang pagpondo sa gisugyot nga lima ka tuig nga research initiative nga gitumong sa pagpauswag sa malambuong industriya sa ube sa lalawigan sa Bohol.

Ang tigum nga gipahigayon niadtong Hunyo 29 sa Kapitolyo ni-sentro sa gisugyot nga proyekto nga giulohan og “Strengthening the Resilience and Competitiveness of the Bohol Ubi (Dioscorea alata L.) Industry Through Integrated Pest and Disease Research, Molecular Characterization, and the Establishment of the Bohol Ubi Crop Protection Center.”

Ang maong programa gi-target nga ipatuman gikan Enero 2027 hangtod Disyembre 2031 nga nagtinguha sa pag-establisar og usa ka komprehensibo nga panukiduki ug sistema sa pagpanalipod sa tanum alang sa ube pinaagi sa pag-monitor sa mga peste ug sakit, diagnostics, molecular characterization, ug malungtarong mga lakang sa pagpanalipod sa tanum.

Dugang pa, ang proyekto naglakip usab sa pagpalit sa mga kagamitan sa laboratoryo, molecular diagnostics nga mga instrumento, mga materyales sa panukiduki, ug mga gamit nga gikinahanglan alang sa pagtukod sa Bohol Ubi Crop Protection Center.

Si USDA Manila Agricultural Attaché Herpin Rochet Jateng mihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagsuporta sa mga mag-uuma pinaagi sa pagtinabangay nga mga paningkamot sa mga gobyerno, non-government organizations, ug mga kasosyo sa pribadong sektor.

Si Gobernador Erico Aristotle Aumentado mipasiugda sa potensyal sa ube isip usa ka dakong tinubdan sa panginabuhian sa mga Boholano, nga namatikdan nga ang tanom mahimong molambo sa lain-laing palibot, lakip na ang mga komunidad sa isla sama sa munisipyo ni Presidente Carlos P. Garcia.

Gipasiugda usab niini ang kapasidad sa tanum nga makatampo sa pag-uswag sa ekonomiya sa kabanikanhan ug pagpadayon sa agrikultura.

Matud pa ni Provincial Agriculturist Liza Quirog, ang Office of the Provincial Agriculturist (OPA) nangita og mga kauban sa panukiduki aron mapauswag ang molecular-level nga pagtuon sa ubi.

Gibutyag niya nga ang mga langyaw nga kompanya mipadayag og interes sa pagkuha sa Bohol-grown ubi, dugang nagpasiugda sa panginahanglan sa pagsulbad sa mga limitasyon sa produksyon, lakip na ang mga isyu nga may kalabotan sa peste ug insekto.

Samtang gipaambit ni USDA Manila International Program Specialist Kevin Alonzo nga ang gobyerno sa US migahin og gibana-bana nga $15 milyones alang sa teknikal nga tabang, research institutions, ug workshops ubos sa may kalabutan nga mga programa sa pagpalambo sa agrikultura.

Ang inisyal nga mga kalihokan maglakip sa baseline assessments aron matino ang kasamtangan nga mga kondisyon, pag-ila sa mga kal-ang, ug paghimo og estratehikong plano sa trabaho.

Ang dokumentasyon sa pagpangandam gilauman nga magsugod sa Setyembre 30, 2026. (ECB/PIA-7 Bohol)

Ang mga opisyal sa United States Department of Agriculture (USDA) ug ang US Embassy sa Manila nakigtagbo kang Gobernador Erico Aristotle Aumentado ug mga kaubang ahensya aron hisgotan ang USDA Food for Progress Program sa Kapitolyo niadtong Hunyo 29, 2026. Ang Bohol gikonsiderar nga usa ka potensyal nga benepisyaryo sa usa ka $15 milyon nga pakete sa tabang nga gitumong sa pagpalig-on sa kadena sa kantidad sa ube kinampay sa probinsya ug pagpalapad sa mga oportunidad alang sa mga lokal nga mag-uuma. (Provincial Government of Bohol photo)