Eskaya ancestral domain gi-aprobahan

na sa NCIP human sa kapin 30 ka tuig

TAGBILARAN CITY, Bohol (PIA)—Nakab-ot sa Eskaya Indigenous Cultural Communities/Indigenous Peoples (ICCs/IPs) sa Bohol ang usa ka makasaysayanong milestone human gi-aprobahan sa National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) ang ilang aplikasyon alang sa Certificate of Ancestral Domain Title (CADT), nga pormal nga nag-ila sa ilang mga katungod sa kapin sa 3,100 ka ektarya nga yutang kabilin.

Ang pagtugot gihatag sa NCIP 10th Commission atol sa En Banc nga deliberasyon niini sa Iloilo City niadtong Mayo 26, 2026, nga nagtimaan sa kulminasyon sa kapin sa tulo ka dekada nga adbokasiya ug paningkamot sa katawhang Eskaya aron makuha ang legal nga pag-ila sa ilang ancestral domain.

Ang gi-aprobahan nga aplikasyon sa CADT naglangkob sa gibana-bana nga 3,106.3839 ka ektarya ug nahisubay sa Republic Act No. 8371, o nailhan nga Indigenous Peoples’ Rights Act (IPRA).

Ang NCIP 10th Commission, pinangulohan ni Kalihim ug Chairperson Nancy Catamco, mi-aprobar sa aplikasyon human matino nga nakatuman kini sa tanang legal ug procedural requirements.

Miapil sa deliberasyon sila si Commissioners Rhodex Valenciano, Marie Grace Pascua, Alex Centena, Purisimo Tiam, Datu Amarillo Marcelo Alejo Jr., ug Alberto Lagamon.

Atol sa deliberasyon, gipahayag ni Valenciano ang bug-os nga suporta sa pangandoy sa komunidad sa Eskaya nga makuha ang titulo sa ancestral domain niini, samtang gipasiugda ni Centena ang kamahinungdanon sa pag-ila sa pagsunod sa aplikasyon sa natukod nga legal ug pamaagi nga mga sumbanan.

Ang desisyon gidawat uban ang pasalamat ug emosyon sa mga representante sa Eskaya, kinsa naghulagway sa pag-uyon ingon nga dugay nang gipaabot nga pag-ila sa ilang pagkatawo, kultura, ug yutang katigulangan.

Alang sa lumad nga komunidad, ang pag-uyon nagrepresentar sa usa ka mahinungdanong lakang sa pagpanalipod sa ilang tradisyonal nga mga teritoryo ug pagpreserbar sa ilang kultural nga kabilin alang sa umaabot nga mga henerasyon.

Si NCIP Region VII Regional director Princess Oral nagpasalamat sa Commission En Banc sa paborableng aksyon niini ug gipasalig ang padayon nga suporta sa pagkompleto sa nahabilin nga mga proseso sa dokumentasyon ug pagkahuman sa pag-apruba padulong sa pormal nga pag-isyu sa CADT.

Gihangop usab sa kagamhanang probinsiyal sa Bohol ang maong kalamboan pinaagi sa Bohol Center for Culture and Arts Development (BCCAD).

Sa usa ka pamahayag nga gi-post sa iyang opisyal nga Facebook page, ang BCCAD mihulagway sa pag-aproba nga usa ka mahinungdanong kalampusan alang sa usa sa mga lumad nga kultural nga komunidad sulod sa Bohol Island Unesco Global Geopark.

Ang landmark nga pag-apruba nagpalig-on sa nagpadayon nga mga paningkamot sa pagpreserbar sa lumad nga kabilin, pagpanalipod sa ancestral domain, ug pagpalambo sa kultural nga pagpadayon sa Bohol. Nagrepresentar usab kini sa usa ka dakong kadaugan alang sa katawhang Eskaya, kansang mga dekada nga dugay nga pagtinguha sa pag-ila sa ancestral domain nakaabot na karon sa usa ka makasaysayanong kausaban. (ECB/PIA-7 Bohol)

Pormal nang gipalig-on sa NCIP pinaagi sa 10th Commission atol sa En Banc nga deliberasyon niini sa Iloilo City niadtong Mayo 26, 2026, ang pag-apruba sa aplikasyon alang sa Certificate of Ancestral Domain Title (CADT) sa Eskaya Indigenous Cultural Communities/Indigenous Peoples (ICCs/IPs) sa lalawigan sa Bohol. Ang gi-aprobahan nga aplikasyon naglangkob sa gibana-banang 3,106.3839 ka ektarya nga yutang kabilin nga nahimutang sa Barangay Taytay sa lungsod sa Duero; Biabas ug Lombog sa Guindulman; Lundag ug San Vicente sa Pilar; Cantaub sa Sierra Bullones; ug Cadapdapan sa Candijay. (NCIP photo)